فرآيند چين زدايي (Unfolding) در مطالعات برآورد ذخيره معادن سطحي  Fulltext 

[ تقي فضلي خاني ] - سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور، مديريت ژئومتيكس، گروه تلفيق و مدلسازي
[ مسعود درستي ] - سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور، مديريت ژئومتيكس، گروه تلفيق و مدلسازي
[ احمدرضا صيادي ] - استاديار دانشگاه تربيت مدرس تهران و مشاور سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور،

خلاصه مقاله:

مطالعات برآورد ذخيره و پارامترهاي مربوطه از پيش نيازهاي مهم طراحي معدن مي باشد . پارامترهاي طراحي و محدوده نهايي معدن، بر مبناي مدلسازي هندسي و عياري كانسار به ويژه مدل بلوكي تود ه معدني تعيين م ي گرد د. محاسبات ذخيره و تحليل عيار در كانسارهايي كه چين خورده و يا گسله هستند نسبتاً پيچيده بوده و با توجه به شكل كانسار اغلب طي چند مرحله و از طريق تقسيم كانسار به بخش هاي متعدد و بررسي جداگانه هركدام صورت مي گيرد . اين امر مشكلات متعدي از جمله تغيير فضاي هندسي واقعي تخمين، ايجاد خطا ، كاهش دقت و افزايش حجم محاسبات و … دارد. اكثر رو ش هاي زمي ن آماري تخمين ذخيره ، مبتني بر فاصله بين نقاط بوده و تغيير موقعيت مكاني اوليه نقاط نمونه برداري باعث تغيير فضاي هندس ي واقعي تخمين و ايجاد خطا مي شود. از جمله روش هاي نوين جهت رفع اينگونه مشكلات، فرآيند چين زدايي(Unfolding) در مطالعات مدلسازي هندسي و عياري كانسار مي باشد. با استفاده از اين فرآيند، كانسارهاي چين يا گس ل خورده به حالت قبل از تغيير شكل يافتگي (حالت اولي ه) برگردانده مي شود. تحت اين شرايط، مطالعات تحليل و تخمين عيار صورت گرفته و نتايج بدست آمده مجدداً به حالت چي ن خورده كنوني انتقال داده م يشوند.
در اين نوشتار ، ضمن ارائه الگويي كلي جهت چين زدايي كانسارها ي تغييرشكل يافته ، ذخيره كانسار پتاس سنگي ايلجاق به كمك نر م افزارGemcom ارزيابي شد ه است. اين كانسار داراي تكتونيك پيچيده و چين خوردگي هاي شديد مي باشد. مطالعات واريوگرافي اين كانسار نشان مي دهد كه مدلسازي واريوگرام هاي آن بسيار مشكل و عملاً غيرممكن مي باشد. علت اين امر چين خوردگي كانسار پس از كاني زايي اوليه پتاس و جابجايي موقعيت مكاني نسبي نقاط عياري واقع بر يال هاي چين مي باشد. به منظور مدلسازي واريوگرام كانسار پتاس ايلجاق، نقاط نمونه برداري از موقعيت مكاني فعلي به موقعيت مكاني قبل از چين خوردگي منتقل گرديد . بدين ترتيب شرايط براي انجام مطالعات زمين آماري و تخمين عياري بلوك ها مهيا شد. در گام بعدي نتايج اخذ شده مجدداً به موقعيت مكاني كنوني انتقال داده و عيار بلو كهاي كانسار تعيين گرديد.

مدلسازي، چي نزدايي، واريوگرافي، برآورد ذخيره، پتاس ايلجاق