نقدو بررسي شرايط عمومي پيمان طرح و ساخت و كليد گردان فيديك و بررسي استفاده آنها در پروژه هاي مختلف  Fulltext 

[ مجيد پرچمي جلال ] - دانشجوي دكتراي مهندسي مديريت و ساخت - دانشگاه علم وصنعت ايران و كارشناس شركت مهندسين مشاور مهاب قدس – ايران
[ محمد رضا عدل پرور ] - عضو هيئت علمي دانشگاه علم و صنعت ايران – ايران

خلاصه مقاله:

امروزه در دنيا تحولات بزرگي در نحوه انجام پروژه ها و طرح ها در حال وقوع است . به عنوان نمونه طبق آمار موسسه طرح و ساخت آمريكا ) DBIA) نسبت پروژه هاي طرح و ساخت درسالهاي 1985 تا 2000 از 5 درصد به 35 درصد و پروژه هاي اجرا شده به روش سه عاملي از 82 درصد به 54 درصد رسيده است . همچنين اين موضوع اثبات شده است كه به كار بردن تمام روش هاي انجام پروژه براي هر نوع پروژه مناسب نبوده و مي بايست متناسب با ويژگيهاي هر پروژه و عوامل تاثير گذار ديگر از جمله شرايط محيطي، ضوابط انجام پروژه و اهداف كارفرما، مناسبترين روش انجام پروژه انتخاب شود . طبق برآوردهاي انجام شده، با انتخاب روش مناسب براي انجام پروژه، مي توان هزينه هاي پروژه را به طور متوسط 5 درصد و مدت اجراي آن را به ميزان قابل توجه اي ( در بعضي موارد تا حدود 33 درصد ) كاهش داد . بنابراين انتخاب روش مناسب انجام پروژه و در چارچوب آن عقد قرارداد مناسب، به خصوص در پروژه هاي ملي و بزرگ نظير سد سازي، يك تصميم استراتژيك بوده و از اهميت خاصي برخوردار است . در دنيا تلاش هاي زيادي براي نيل به هدف ذكرشده انجام يافته است كه در اين ميان مي توان به تهيه و ارايه مدل انتخاب روش مناسب انجام پروژه به روش (AHP) و تهيه قراردادهاي تيپ توسط فيديك اشاره نمود . با توجه به اهميت بين المللي اسناد تهيه شده توسط فيديك و همچنين تقاضاي روز افزون استفاده از اين اسناد بخصوص در پروژه هاي بزرگ و ملي داخل كشور ، شناخت دقيق و تناسب استفاده آنها در پروژه هاي مختلف ( نظير ساختماني، زير زميني، صنعتي و ...) ، بخصوص در دو تيپ طرح و ساخت و كليد گردان و تفاوت آنها امري بسيار ضروري و مهم مي باشد . از اينرو در اين مقاله ضمن اشاره مختصر به انواع قراردادهاي تيپ فيديك به بررسي كلي دو تيپ طرح و ساخت و كليد گردان پرداخته و ضمن بررسي و نقد مفاد چند فصل نخست اين دو تيپ، تناسب استفاده آنها در پروژه هاي مختلف و تاثير آنها در موفقيت پروژه مورد بحث قرار گرفته و در ادامه امكان استفاده
از اين قراردادها در كشور بررسي و در نهايت نتيجه گيري و پيشنهاداتي ارايه شده است .

روش انجام پروژه (delivery system) ، طرح و ساخت (design-build) ،كليدگردان (EPC) ، خواسته هاي كارفرما، مشاور كارفرما، طراح سازنده، فيديك (FIDIC)