بررسي ارگونوميكي وضعيتهاي بدني به روش ارزيابي OCRA  Fulltext 

[ علي جلالي ] - كارشناس ارشد بهداشت حرفه اي، ( كارشناس ارشد ايمني و بهداشت حرفه اي اداره كل بهداشت و درمان سازمان زندانها )
[ جبرائيل نسل سراجي ] - دكتراي بهداشت حرفه اي وعضو هيئت علمي ( دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكدة بهداشت،طبقة دوم،گروه بهداشت حرفه اي )
[ مهدي حبيبي فر ] - كارشناس بهداشت محيط ( اداره كل بهداشت و درمان سازمان زندانها )

خلاصه مقاله:

بروز فراوان اختلالات اندام فوقاني به دليل ظرافت و آسيب پذيري بيشتر اين اندامها و از سوي ديگر به دليل درگير بودن بيشتر اين اندامها حين انجام كارها، نسبت به اندام تحتاني باشد كه به تبع آن اين اندامها بيشتر در معرض عوامل خطر اختلالات اسكلتي - عضلاني از قبيل تكرار زياد، اعمال نيروي بالا، كار پيوسته و فاقد وقفه استراحتي، وضعيت هاي بدني نامناسب، عوامل تأثيرگذار اضافي ( ارتعاش اندام، سرما، گرما، … ) قرار گرفته و در نتيجه زمينة بيشتري در ابتلا به اختلالات اسكلتي - عضلاني دارند . يكي از روشهاي بررسي عوامل خطر ايجادكننده اختلالات اسكلتي - عضلاني اندام فوقاني، روش ارزيابي فعاليتهاي تكراري شغلي (OCRA) مي باشد . مبدع اين روش E.occhipinti از واحد تحقيق EPM بود كه در سال 1998 در شهر ميلان ايتاليا آنرا ارائه داد و پس از او توسط D.colombini تكميل گرديد . اين روش يك ابزار آناليز شغلي بوده و براي انجام ارزيابي كلي و مفيد تأثير عوامل ريسك مختلف بر روي اندام فوقاني ( شانه، آرنج، مچ دست، دست و انگشتان ) بكار مي رود .
مطالعه حاضر، با هدف بررسي و ارزيابي ارگونوميكي وضعيتهاي انجام كار به روش OCRA در شاغلين حرف خياطي، كفاشي، سراجي و قاليبافي انجام پذيرفت . اين مطالعه به صورت مقطعي و از نوع مطالعات توصيفي - تحليلي مي باشد . جامعة هدف جهت اجراي روش OCRA ، 496 نفر مددجوي مرد شاغل در كارگاههاي مذكور بود كه 17 وظيفة شغلي تجزيه شده از مشاغل خياطي 7) وظيفه ) ، كفاشي 5) وظيفه ) ، سراجي 4) وظيفه ) و قاليبافي 1) وظيفه ) براي دست راست، همچنين 17 وظيفه شغلي براي دست چپ مورد بررسي قرار گرفتند . نتايج اين بررسي كه با استفاده از آزمونهاي آماري كاي مربع، مك نمار، كروسكال - واليس و t مستقل بدست آمد، عبارتند از؛ عدم برابري نسبتهاي شيوع اختلالات اسكلتي - عضلاني اندام فوقاني درچهار شغل مذكور(P =0/003) ، وجود اختلاف معني دار بين ميانگين شاخص (OCRA)در چهار شغل مذكور ( P ‹0/001) OCRA .( بالاترين نمرات شاخص P ‹0/001) و نوع شغل OCRA و پذيرش وجود ارتباطي معني دار بين سطح شاخص مربوط به وظيفة شغلي بافت قالي بوده و در مجموع شغل قاليبافي بعنوان خطرناكترين شغل ارزيابي شد و مشاغل كفاشي، خياطي و سراجي به ترتيب در رتبه هاي ريسك پايين تري قرار گرفتند (P ‹0/001) .

ارزيابي ارگونوميكي؛ اختلالات اسكلتي _ عضلاني؛ اندام فوقاني؛ شاخص OCRA ؛ پرسشنامة نورديك