ارزيابي مشكلات ناشي از نوبت كاري در پرستاران چند شهر استان مازندران  Fulltext 

[ آرام تيرگير ] - بابل، دانشگاه علوم پزشكي بابل، دانشكده پزشكي، گروه پزشكي اجتماعي

خلاصه مقاله:

ارائه بسياري از خدمات در طول شبانه روز يكي از ضرورت هاي جامعه 24 ساعته مي باشد كه با توجه به ماهيت آهنگين حيات در انسان، با مشكلاتي براي نيروي كار همراه است . برآوردها حاكي از آن است كه در بسياري از جوامع حدود يك چهارم نيروهاي كار بصورت نوبت كار بوده و اختصاصاً در حرفه پرستاري بيش از نيم تا دو سوم آنها نوبت كار هستند . به همين دليل بر آن شديم تا با شناسايي و ارزيابي برخي از مشكلات ناشي از نوبت كاري در پرستاران شهرهاي مركزي استان مازندران، در جهت حفظ و ارتقاء سطح سلامت آنان بكوشيم .
مواد و روشها : اين بررسي بطور مقطعي طي سالهاي 1384-85 با استفاده از پرسشنامه و در سطح سه شهر مركزي استان به اجرا درآمد . نمونه ها پس از محاسبه حجم مناسب به صورت تصادفي از پرستاران شاغل در بيمارستانهاي دولتي و خصوصي، با سابقه كاري حداقل دو سال انتخاب گرديدند . در پردازش داده ها از شيوه هاي آماري توصيفي و استنباطي و از جمله آزمونهاي
آماري كاي دو و آزمون تي استفاده شد .
نتايج : از مجموع 197 نمونه، %76/1 زن، %73/6 متأهل و %85/7 ، نوبت كار گردشي بوده اند . از اين عده %36 كمتر از 5 سال و %45 بيش از 10 سال سابقه كار داشته و حدود نيمي خود متقاضي نوبت كاري بود اند . %74 از پرستاران ميزان خواب خود را ناكافي دانسته و ًتقريبا %50 از خواب آلودگي در طول شيفت شكايت داشته و %84 به نوعي از اختلالات خواب شامل دير بخواب رفتن، زود بيدار شدن و يا عدم خواب پيوسته دچار بوده اند . %88/9 از نمونه ها، نوبت كاري را براي سلامتي مخاطره آميز دانسته و معتقد بودند كه اين الگوي كار موجب تأثير منفي روي خلق و خو %)94) ، و زندگي خانوادگي %)80) شده است . به ترتيب 48/6 ، 79/7 و 67/3 درصد از آنان طي يك ماه گذشته به دفعات با اعضاي خانواده، همكاران، بيماران يا همراهان آنها مشاجره داشته اند . %83/7 نوبت كاران از اختلالات گوارشي شكايت داشتند كه در ميان آنها سوزش سر دل، تغيير در اجابت مزاج و بي اشتهايي به ترتيب 64/5 ، 22/6 و 12/9 درصد بوده و در %30 از موارد موجب بيش از 3 بار مراجعه به پزشك شده است . با توجه به نتايج آمار استنباطي، وضعيت استراحت نوبت كاران با ميزان علاقه به كار، الگوي خواب و استراحت با خواب
آلودگي طي شيفت، كيفيت خواب و خواب آلودگي طي شيفت ، احساس رضايت از نوبت كاري و احساس رضايت از زندگي خانوادگي، با يكديگر در ارتباط بوده اند ( p<0/05) .
نتيجه گيري : تعداد زيادي از پرستاران از عوارض نوبت كاري رنج مي برند لذا جهت كاستن از اين اختلالات و شكايات، ض من افزايش آگاهي مديران، نوبت كار و اعضاي خانواده آنها، اتخاذ تدابير اصلاحي و پيشگيرانه توصيه مي شود .