ارزيابي ريسك ابتلا به اختلالات اسكلتي عضلاني اندام فوقاني در كاربران رايانه به كمك روش RULA  Fulltext 

[ يحيي رسول زاده ] - دانشجوي دكتراي بهداشت حرفه اي دانشگاه تربيت مدرس
[ محمدعلي لحمي ] - عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
[ فريد بحرپيما ] - استاديار دانشگاه تربيت مدرس
[ جواد ناصريان ] - عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي زنجان

خلاصه مقاله:

عوامل زيان آور شغلي در محيط هاي كار متفاوت بوده و آنچه در ايستگاه هاي كار با رايانه بيشتر به چشم مي خورد، عدم تناسب ارگونوميك بين پست و كار و كاربر است. اين مطالعه به منظور ارزيابي پتانسيل ابتلا به اختلالات اسكلتي عضلاني در كاربران رايانه و كاهش اين پتانسيل از طريق آموزش اصول ارگونومي كار با رايانه و اصلاح پست و كار در يك شركت صنعتي انجام گرفت. وضعيت كاري كاربران براي اولين بار در كشور در مطالعات ارگونوميك به كمك روش رولا (RULA) مورد ارزيابي قرار گرفت. دركنار آن فهرست بازبيني براي ارزيابي ارگونوميكي پست هاي كار با رايانه و از پرسشنامه علائم اسكلتي – عضلاني براي بررسي سوابق علائم اسكلتي عضلاني افراد استفاده گرديده و در نهايت با آموزش كاربران و ايجاد يك سري اصلاحات در پست هاي كار مجددا روش رولا به كار برده شد. در اين مطالعه تعداد 82 نفر (49 نفر زن و 36 نفر مرد) كاربر رايانه تحت بررسي قرار گرفتند كه 41 نفر انها كارشناس و 44 نفر منشي بودند ارزيابي به كمك روش هاي رولا نشان داد كه 18/8 درصد افراد داراي امتياز 3و4 ، 63/6 درصد امتياز 5و6 و 17/6 درصد امتياز 7 هستند. همچنين نتايج فهرست بازبيني نشان داد كه پست هاي كاري 41/5% موارد بررسي شدده داراي وضعيت غير قابل قبول هستند. داده هاي پرسشنامه نشان داد كه به طور متوسط 67/1 درصد از افراد در طول يك سال اين علائم را تجربه كرده اند و در اين ميان كمتر درد (37/5%) درد در قسمت گردن (34/4%) و درد در قسمت شانه (28/1%) داراي بيشترين درصد فراواني بودند و در نهايت اصلاحات انجام شده باعث كاهش امتياز رولا در 90% پست هاي كار مورد نظر گرديد. هيچ يك از افراد تحت بررسي داراي پوسچر كاري قابل قبول نبوده و همه آنهخا داراي پتانسيل شغلي ابتلا به اختلالات اسكلتي – عضلاني بودند كه اين ميزان در ميا ن زنان بيشتر از مردان و از نظر شغلي در ميان منشي ها بيشتر از كارشناس ها بود انجام ازمون مجذور كاي نشان داد كه فاكتورهاي جنسيت و شغل با پتانسيل ابتلا به اختلالات رابطه معني دار دارند (به ترتيب با 0.006 , 0/019 Pvalue) . همچنين با انجام آژمون ويلكاكسون بر روي نتايج رولا در مرحله قبل و بعد از اصلاحات كاهش معني دار در امتيازات رولا ديده شد (Pvalue <0.05) بنابراين پتانسيل ابتلا به اختلالات به ميزان رعايت اصول ارگونومي كار با رايانه و طراحي ارگونوميك پست كار بستگي داشته و اين مطالعه پيشنهاد مي كند كه آموزش اصول ارگونومي و انجام اصلاحات و تغيير ارگونوميك در پست هاي كار با رايانه مي تواند اين پتانسيل را به طور معني دار كاهش دهد.

اختلالات اسكلتي كاربران رايانه ، آموزش ارگونومي ، RULA