بررسي پديده واكنش قليايي سنگدانه هاي بتن در مراحل مختلف مطالعات سد سازي با عنايت ويژه به روشهاي تسريع شده  Fulltext 

[ محمدرضا جبروتي ] - مهندس راه و ساختمان ، امور سد و نيروگاه ، شركت مهندسي مشاور مهاب قدس

خلاصه مقاله:

بررسي و انتخاب منابع قرضه ( سنگدانه هاي بتن ) مناسب در اطراف ساختگاه پروژه هاي زير بنايي از جمله مباحث مهم درمطالعات مراحل شناخت ، توجيهي و تفصيلي آنها از نظر فني و اقتصادي مي باشد. سنگدانه هاي بتن بايد علاوه بر مشخصات فيزيكي مناسب ، درطول عمر مفيد سازه از پاياني كافي برخوردار باشند . يكي از علل خرابي سازه هاي بتني پديده واكنش قليايي سنگدانه ها است كه ميان بعضي سنگدان ه ها و قليايي هاي سيمان در مجاورت رطوبت رخ ميدهد . اين واكنشها پس از گذشت حدود ۵ الي ۱۰ سال بتدريج باعث انبساط غير عادي و ترك خوردگي اعضاي بتني ميشود .روشهاي ارزيابي سنگدانه ها از لحاظ پديده واكنش قليايي از تنوع زيادي برخوردارند . آزمون پتروگرافي قادر اس ت اطلاعات بسيار مفيدي درباره ميزال هاي تشكيل دهنده سنگ در اختيار قرار دهد . بعضي روشهاي شيميايي نيز ميتوانند براي تحقيق درباره ميزان مواد مضره در سنگدانه مفيد باشند . بهترين روشهاي بررسي پديده واكنش قليايي سنگدانه ها ، آنهايي هستند كه منشورهايي از بتن يا ملات حاوي سنگدانه مورد مطالعه در محفظه كنترل شده اي ( رطوبت و دماي بالا همراه با قليايي ها يا نمك هاي خورنده ) ، به مدت معين نگهداري و طول نمونه ها در فواصل زماني معين اندازه گيري مي شود . بعضي از اين روشها طولاني مدت ( شش ماه ، يكسال يا بيشتر ) و بعضي ديگر ظرف چند ساعت جواب مي دهند ولي روشي بايد انتخاب شود كه حتي الامكان سريع ، ساده ، كم هزينه و ازهمه مهمتر قابل اعتماد باشد، زيرا اگر سنگدانه اي كه واكنش زا نيست ، فعال تشخيص داده شود ممكن است هزينه زيادي بابت تغيير منبع قرضه و فواصل حمل طولاني تر به پروژه تحميل شود و اگر سنگدانه اي كه واكنش زا است غير فعال تشخيص داده شود ، ممكن است عمر مفيد سازه بشدت كاهش يابد .