تعيين دبي بهينه جريان در مصب رودخانههاي جزر و مدي به منظور جلوگيري از پيشروي آب شور دريا  Fulltext 

[ حميدرضا غفوري ] - عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد چمران اهواز
[ نسيم جهانفر ] - دانشجوي كارشناسي ارشد عمران - آب دانشگاه شهيد چمران اهواز

خلاصه مقاله:

يكي از راه هاي جلوگيري از پيشروي آب شور دريا به درون خورها، كنترل دبي جريان آب شـيرين ورودي به رودخانههايي است كه به خور منتهــــي مي شوند . هرچه دبي آب شيرين ورودي بيشتر باشد، عقـب نـشيني آب شور دريا بيشتر و سريعتر صورت مي گيرد؛ از طرفي به علـت ارزشـ مند بـودن منـابع آب شـيرين رودخانـه ، همواره امكان رهاسازي مقادير معتنابهي از آب شيرين وجود ندارد . لذا اعمال يك مديريت صحيح در اسـتفاده از منابع آب شيرين به نحوي كه هم حتي المقدور از هدر رفتن آب شيرين جلوگيري شده و هم غلظـت شـوري خور در محدوده مجاز باقي بماند، ضروري به نظر مي رسد . در اين صورت استفاده بهينه از منابع موجود صـورت خواهد گرفت .
معيار بهينهسازي غلظت شوري جريان، به حداقل رساندن اختلاف غلظت آب رودخانه پس از جـزر و مـد نسبت به غلظت مطلوب است . به اين منظور براي شـبيه سـازي پيـشروي آب شـور دريـا و تعيـين پارامترهـاي هيدروليكي جريان، معادلات هيدرودينام يكي شامل پيوستگي و ممنتوم به همراه معادله انتقال شوري در حالـت يك بعدي و براي خور كاملا مختلط به كار گرفته شده اند و با حل عددي اين معادلات به روش المان محـدود يك مدل شبيه ساز تهيه گرديده است . در قسمت بعد براي يـافتن دبـي بهينـه از روش كلاسـيك بهينـه يـابي افزايشي لاگرانژ وبا اعمال محدوديت روي مقـدار دبـي ورودي، بـا هـدف بـه حـداقل رسـاندن تـابع مجمـوع مجذورات اختلاف ميان مقدار غلظت محاسبه شده توسط مدل شبيه سازي و مقدار غلظت مطلـوب مـورد نظـر استفاده شده است . جهت ارزيابي مدل، يك مسئله حل شده كه نتايج آن حاكي از عملكـرد مطلـوب مـ دل در كنترل ميزان شري ميباشد .

رودخانه جزر و مدي، خور، المان محدود، شبيهسازي، بهينهسازي