بررسي فرسايش پذيري و توليد رسوب در حوضه آبريز سد دز  Fulltext 

[ فرزاد نظري زاده ] -
[ ابراهيم زلفي ] -
[ فرهاد ايزدجو ] -

خلاصه مقاله:

از آنجا كه اهميت آب و مشكل كمبود آن از گذشته در ايران وجود داشته است، حفظ و حراست از منابع آبي موجود يك ضرورت انكارناپذير بوده و لذا تحقيقات مربوط به فرسايش و رسوب بعنوان يكي از عوامل مهم كاهش حجم مفيد مخازن سدها، از ويژگي و حساسيت خاصي برخوردار است . به همين دليل در اين پژوهش ، فرسايش پذيري و توليد رسوب در حوضه آبريز سد دز مورد بررسـي قـرار گرفتـه اسـت . حوضه آبريز سد دز از لحاظ موقعيت جغرافيايي در محدوده ′ 10 و 48° تا ′ 21 و 50° طول شرقي و ′ 36 و 32° تا ′ 7 و 34° عرض شـمالي واقع شده است . مساحت كل حوضه آبريز مورد مطالعه 17320 كيلومترمربع و طول محيط آن 875 كيلومتر مي باشـد . در ايـن تحقيـ ق بـا توجه به ضرورت استفاده از دانش RS ، GIS در نيل به كاهش زمان، هزينه و خطرات ناشي از عمليات ميـداني و بـا توجـه بـه مزيتهـاي روش PSIAC ، از اين روش در قالب GIS استفاده گرديده است . امتياز نهايي حاصل از جمع پارامترهاي نه گانه مدل PSIAC در گستره حوضه آبريز سد دز حد اكثر 147 بدست آمد . طبـق نقـشه بدسـت آمـده تقريبـاً 35 درصـد حوضـه آبريـز سـد دز در زمـره نـواحي بـا فرسايش پذيري و توليد رسوب بالا قرار دارد . مقدار برآورد اوليه Qs طبق رابطه رسوب زايي حـدود 17247245 متـر مكعـب در سـال در گستره حوضه آبريز مي باشد . اين برآورد اوليه با استفا ده از مقدار اندازه گيري شده رسوب در محل سد دز مقايسه و كاليبره گرديد . جهـت كاليبره نمودن عدد رسوب 17247245 ، اين مقدار بر عدد رسوب حاصل از بررسي مخزن سد دز كه 15/3 ميليون متـر مكعـب در سـال تعيين گرديده است، تقسيم شد . با احتساب ضريب تعديلي معادل 0/88607 متر مكعـ ب، مقـدار توليـد رسـوب حوضـه آبريـز سـد دز 15742800 متر مكعب در سال تعيين گرديد . مقدار ضريب تعديل در نقشه رستري اوليه توليد رسوب در محـيط GIS اعمـال گرديـد و نتيجه آن بعنوان نقشه نهايي برآورد توليد رسوب با استفاده از مدل MPSIAC توليد شد .

فرسايش پذيري، رسوب، سنجش از دور، مدل پسياك، حوضه آبريز سد دز