رويكردهاي اساسي در تدوين راهبردهاي كنترلي در مورد آلاينده هاي ناپايدار در محيط هاي شهري

[ مهدي جهانگيري ] - گروه بهداشت حرفه اي ، دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، دانشگاه علوم پزشكي تهران
[ حسين كاكويي ] -

خلاصه مقاله:

انتشارات ناپايدار (Fugitive Emissions) گروهي از آلاينده هاي هوا هستند كه علي رغم اهميت بسيارشان تا كنون كمتر مورد توجه متخصصين بهداشتي و زيست محيطي قرار گرفته اند.
اين آلاينده ها طيف وسيعي از ذرات معلق (Particle Materials) را به خود اختصاص مي دهند و بر خلاف ديگر آلاينده ها كه مداوماً به محيط وارد مي شوند، ميزان انتشارشان دائماٌ در حل تغيير و نوسان است . منابع انتشار اين آلاينده ها غير نقطه اي بوده و شامل طيف صنعتي (منابع فرايندي نظير انتشار ذرات ناشي از خرد كردن دانه هاي معدني ) و غير صنعتي (مثل تردد وسايل نقليه در جاده هاي آسفالت نشده، تعليق م جدد مواد رسوب كرده در سطح خيابانها، عمليات ساختمان سازي، حمل و نقل نخاله هاي ساختماني و ...) مي شود.
يكي از مهمترين منابع انتشار اين آلاينده ها كه به ويژه در محيط هاي شهري از اهميت قابل توجهي برخوردار است، فعاليت هاي مربوط به ساختمان سازي و تخريب آنهاست . فعاليت هاي ساختماني علي رغم موقتي بودنشان، در مراحل مختلف نظير حمل و نقل مصالح و يا ضايعات ساختماني (به ويژه مواد دانه اي پودري مثل گچ و سيمان )، خاكبرداري، تسطيح اراضي، ذخيره سازي و انباشت آنها به صورت روباز، حفاري و كنده كاري، تردد ماشين آلات در سايت ه اي ساختماني و ... سبب انتشار ذرات در محيط هاي شهري و اثر بر كيفيت هواي شهر مي شوند كه علاوه بر ايجاد مشكلات بهداشتي و زيست محيطي، پيامدهاي ايمني نظير بروز حوادث به علت كاهش قابليت رويت رانندگان و ... را نيز در پي دارد.
لذا با توجه به وسعت و پراكندگي اين آلا ينده ها و عوارض ناشي از آنها بررسي منابع انتشار اين ذرات و تدبير راهبردهاي كنترلي لازم جهت پيشگيري و محدود كردن انتشار آنها به خصوص در شهرهاي بزرگي چون تهران كه فعاليت هاي ساختمان سازي و حمل و نقل مصالح ساختماني و ... به وفور وجود دارد، هم از ديدگاه بهداش تي و زيست محيطي و هم از جنبه ايمني از اهميت قابل توجهي برخوردار است و تدوين يك استراتژي كنترلي جامع كه شامل كنترل اين آلاينده ها در فازهاي مختلف فعاليت هاي ساختماني باشد ضروري به نظر مي رسد.
در اين مطالعه ضمن معرفي منابع مختلف انتشار آلاينده هاي ناپايدار و اهميت هر كدام، راه هاي كنترلي لازم در مورد آنها با تاكيد بر فعاليت هاي ساختماني مورد بحث قرار گرفته است.

انتشارات ناپايدار، محيط هاي شهري، ذرات معلق، منابع غير نقطه اي، ايمني