منابع توريسم كشور و بهره برداري پايدار ، موقعيت ها و چالش ها  Fulltext 

[ اسماعيل كهرم ] - استاد دانشگاه

خلاصه مقاله:

شرايط طبيعي و تاريخي ايران از نظر منابع پايه صنعت توريسم موقعيت انحصاري ويژه اي را فراهم آورده است . آثار تاريخي بازمانده از دوره هاي مختلف استقرار انسان در فلات قاره ، چشم اندازهاي طبيعي و متنوع ساحلي ، كوهستاني ، بياباني و كويري در تركيب هماهنگ با بناهاي تاريخي و ميراث باستاني ، مذهبي و فرهنگي و مجموعه قابل توجهي از پتانسيل عالي جذب جهانگرد را در سطح ملي و جهاني مطرح مي نمايد.
دلايل گوناگون موجب غناي كم نظير منابع پايه توريستي ايران گرديده اند كه ذكر برخي از اين دلايل از ديدگاه يك شكاربان قديمي ، شايد خالي از لطف نباشد . شايد علت اول كه به چشم مي آيد مسئله وسعت خاك پهناور ايران عزيز باشد. در آخرين بررسي ها ، با توجه به بوجود آمدن كشورهاي مستقل تازه نفس ، ايران از نظر وسعت هفدهمين كشور پهناور جهان محسوب مي گردد و منطقي خواهد بود كه اين پهناوري خود موجب تنوع در انواع زيستگاههاي طبيعي و بوجود آمدن اقوام گوناگون ( بعلت دوري از يكديگر ) با آداب و رسوم و حتي زبانهاي و لهجه هاي مختلف گردد. ولي در نگاهي كوتاه به ساير كشورهاي مشابه با ايران ( مانند عربستان سعودي ) ، مي بينيم كه وسعت به تنهايي موجب تنوع آب و هوايي و زيستگاهي نمي گردد و اينجا است كه به علت دوم يعني تنوع طبيعي ايران برخورد مي كنيم كه آن موقعيت جغرافيايي ايران است . ايران امروز سه برابر خاك فرانسه و شش برابر بريتانيا مي باشد . بين دشتهاي وسيع آسيا از طرفي و جلگه هاي پر آب و سر سبز اروپا ، از طرف ديگر قرار گرفته است . بطور دقيق تر ، ايران بين جلگه هاي شمال روسيه و بيابان هاي داغ لم يزرع آفريقا ، با اينهمه تفاوت هاي اقليمي واقعي شده است . اين كشور يك چهار راه طبيعي ، در سر راه مهاجرت گياهان ، جانوران و انسان ها بوده است .
عامل ديگر در تنوع طبيعي و زيستگاهي ايران را مي توان وجود دو منطقه كاملاً متفاوت آب و هوايي در شمال ايران و بقيه كشور دانست مسافري كه سواحل جنوبي درياي مازندران را ترك مي كند پس از گذر از ارتفاعات البرز ناگهان خود را در محيطي مي بيند كه رودخانه هاي خشك ، نمكزارها، تپه هاي شني و دشتهاي وسيع تفته در زير آفتاب داغ ، زيبايي از نوع ديگر را در مقابل چشم ما عرضه مي كند. طبيعي است كه در بين اين دو تضاد انواع ديگري كه زيستگاهها ، مناطق آب و هوا وجود دارند كه به تدريج از همديگر دور يا به يكديگر نزديك مي گردند . تنوع زيستگاهي و اقليمي موجب تنوع در انواع گياهان مي گردد و اين هم به نوبه خود تنوع جانوري را سبب مي گردد. تنوع آب و هوايي عظيمي كه در ايران وجود دارد عامل ديگري است براي ايجاد دگرگوني هاي اقليمي در سراسر ايران .