بيوتكنولوژي, محيط زيست و توسعه پايدار

[ رضا استادسرائي ] - موسسه تحقيقات بيوتكنولوژي كشاورزي

خلاصه مقاله:

رييس جمهوري اسلامي ايران, امسال در فصل اول اجراي برنامه چهارم توسعه, سه دانش فن آوري اطلاعات, نانوتكنولوژي و بيوتكنولوژي را در اولويت برنام ههاي پژوهشي كشور و به نوعي راهگشاي توسعه فن آوري ايران در زمينه علوم روز دنيا ذكر نمودند. به عبارت دگير اولويت بخش تحقيقات و پژوهش كشور به اين نياز مبرم اختصاص داده شده است. بيوتكنولوژي يا ف نآوري زيستي (Biotechnology) علمي است شامل مجموعه اي از علوم انتخابي كه بر روي خواص سلول ها, انتقال مولكولهاي زيستي DNA و پروتئينها جهت توليدات زيستي و همسوي با حفظ و حراست از تنوع زيستي گام برمي دارد. در قرن بيست و يكم با افزايش ب يرويه جمعيت جهان و به طبع آن مشكلات پي شآمده, اين علم نقش خود را براي رسيدن به ثبات اقتصادي, اجتماعي و توسعه پايدار و همچنين حفظ محيط زيست, بيش از پيش نمايان مي سازد. در عرصه هاي مختلف فنآوري زيستي (پزشكي و داروسازي, جانوري, صنعتي, گياهي, محيطزيست, دريايي و ...) شاخه كشاورزي آن به صورت مستقيم و غيرمستقيم در چهار زمينه مهم به جلوگيري از فرسايش خاك, اصلاح كيفيت آب, بهبود كيفيت هوا و افزايش تنوع زيستي, به محي طزيست ما سود مي رساند. از نمون ههاي بارز اين مواد, شناسايي و انتقال ژنهاي مقاومت به تن شهاي محيطي جهت كشت گياهان در مناطق نامستعد, ژنهاي مقاومت به آفات جهت كاهش و حتي عدم استفاده از سموم, ژنهاي
كنترل و بهبود عملكرد محصول جهت افزايش توليد بدون استفاده از واحد سطح بيشتر, آب و ساير نهاد هها, ژنهاي كلون شده ناقل فسفات و ژ نهاي مشابه بمنظور تثبيت ازت و جذب فسفر, پتاسيم و كاهش نياز گياه به كودهاي شيميايي, كش تبافت و سلولهاي گياهي به جهت توليد گياهان عاري از ويروس و بيماري و تكثير گياهان در شرف انقراض در جهت حفظ تنوع زيستي و نيز توليد كودهاي زيستي حاصل از باكتريهاي پيش برنده (PGRP) كودهاي محتوي پروتئي نهاي كريستالي Bt به جهت عدم استفاده از كودهاي شيميايي و اثرات سوء آنها را نام برد.
اين در حاليست كه با توجه به ابراز علاقه دول تهاي توسعه يافته و در حال توسعه جهان در سرماي هگذاري و بهرهبرداري از شاخه فنآوري زيستي, در جائيكه سطح زيركشت جهاني (فقط 18 كشور) محصولات تراريخته به بيش از هفتاد ميليون هكتار رسيده است, هفت ميليون نفر در حال كشت و زرع با محصولات تراريخته بوده و سود عايد از آن به 4/75 ميليارد دلار م يرسد, سطح زيركشت و توليدات اينگونه محصولات در ايران پا فراتر از آزمايشگاه ها, گلخان هها و مزارع آزمايشي نگذاشته است و گاهي پيشنهاد مي شود كه آزموده هاي كشورهاي توسعه يافته و داراي رتبه اين محصولات را باز هم بيازماييم, تا پيشرفتمان را به تعويق و تعليق بياندازيم.

يوتكنولوژي (فنآوري زيستي) كشاورزي, محصولات تراريخته, محيط زيست, تنوع زيستي, مهندسي ژنتيك, انتقال ژن, كشاورزي پايدار