بررسي آسيب پذيري فرم شهر تهران به هنگام وقوع زلزله  Fulltext 

[ فرح حبيب ] - محقق مركز مطالعات مقابله با سوانح طبيعي - ايران

خلاصه مقاله:

سالي نيست كه زلزله، سيل، طوفان و ساير بلاياي طبيعي در گوشه و كنار جهان و به ويژه در شهرهاي بزرگ خسارات جاني و مالي فراواني بر جاي نگذارد. كشور ما نيز از گزند انواع اين مصائب و بلايا مصون نمي باشد. زلزله مصيبت بار خرداد سال 69 در شمال كشور و سيل خانه برانداز اخير سيستان وبلوچستان نمونه هاي زنده آن مي باشد.
آسيب پذيري شهري چون تهران در برابر زلزله به عنوان مهمترين و متمركز ترين شهر كشور و مركزيت سياسي آن، از درجه اهميت بالايي برخوردار است. شهر تهران با مساحت 600 كيلومتر مربع (در سال 1365) و گستردگي 1000 كيلومتر مربع (باحومه) ، باجمعيت حدود 7 ميليون نفر، بيشترين و بالاترين تمركز فعاليت هاي صنعتي، اقتصادي و سياسي رادر خودجاي داده است، تمركز روز افزون جمعيت و فعاليت هاي اقتصادي در تهران آسيب پذيي اين شهر را در مقابل زلزله به صورت تصاعدي افزايش داده است، كه توجه به آن امري ضروري و حياتي است . علاوه بر اين كه اين شهر در قسمت شمال و جنوب بر روي دو گسل بزرگ و مهم قراردارد و درپهنه خود داراي شكستگي هاي كوچك فراواني است كه به هنگام فعاليت دو گسل بزرگ دچار جنبش و جابه جايي مي گردد، طبق پژوهش هاي انجام شده از بين بلاياي گوناگون زلزله، بيش از بقيه بلايا اين شهر را آسيب پذير مي نمايد و از طرفي بر اساس پش بيني هاي متخصصين امر احتمال وقوع زلزله هاي شديد و در نتيجه نابودي هر هر لحظه تهران را تهديد مي كند، كه با توجه به اهميت و نقش ملي و بين المللي تهران در پهنه سرزمين و در شئون مختلف اقتصادي، سياسي و اجتماعي ، خطر وقوع زلزله در اين شهر ، بايد خطري جدي براي اقتصاد كشور و كل جامعه ايران محسوب گردد. توجه به اهميت آسيب پذيري در برنامه ريزي اقتصادي – اجتماعي و خصوصا كالبدي موجب مي شود سرمايه گذاري ها و تمركزهاي اجتماعي به طرف مطلوب تري انجام پذيرد و با وقوع بلايايي چون زلزله از ابعاد فاجعه و خصوصا ميزان تلفات جاني كاسته شود. بدين منظور مي توان با برنامه ريزي و جمع آوري اطلاعات، ميزان آسيب پذيري ، تهران را برآورد كرد و سپس در راستاي كاهش اسيب پذيري به تدوين راه حل هاو ارائه ايده هاي كلي پرداخت.