برآورد پارامتر استاتيك تغيير شكل توده سنگ (D) توسط روش لرزه شناسي Petit Seismic و بررسي نتايج با آزمايش بارگذاري صفحه اي در تونل اكتشافي سد گتوند  Fulltext 

[ عليرضا فرازمند ] - كارشناس ژئوفيزيك و زمين لرزه، شركت سهامي خدمات مهندسي برق (مشانير)
[ شهرام يزدان پناه ] - كارشناس مكانيك سنگ، شركت سهامي خدمات مهندسي برق (مشانير)

خلاصه مقاله:

در اجراي پروژه هاي عمراني بزرگ همچون سدها كه نيروهاي عظيمي به تكيه گاهها و پي محل احداث وارد مي گردد، يا در حفر تونل كه ميزان بالايي از توده سنگ برداشته شده و توزيع نيرو از وضعيت اوليه خارج خواهد شد، با اطلاع از پارامترهاي فيزيكي توده سنگ، مي توان به برخي از نيازها پاسخ داد. با روش هاي لرزه شناسي ژئوفيزيك مي توان به مدول ها الاستيك و ديناميكي توده سنگ دست يافت. اين مدول ها در شناخت ماهيت توده سنگ از اهميت بالايي برخوردارند. يكي از اين مدول ها، مدول يانگ بوده كه مقاومت در برابر تغيير شكل محوري تحت تنش هاي محوري را در گستره الاستيك سنگ نشان مي دهد. در تنشهايي كه در طولاني مدت به توده سنگ وارد مي گردد، سنگ رفتاري غيرالاستيك از خود نشان مي دهد كه اطلاع از اين رفتار اهميت خاصي پيدا مي كند. پارامتر استاتيك تغيير شكل توده سنگ (D) پارامتري است كه هر دو رفتار الاستيك و غيرالاستيك را مي تواند پوشش دهد. به منظور دستيابي به پارامتر استاتيك تغيير شكل، آزمايش هاي مكانيك سنگ مختلفي وجود دارد كه مي بايست با صرف زمان و هزينه بالايي انجام گيرند. يكي از روش هايي كه مي تواند تا حدي اين ميزان هزينه و زمان را كاهش دهد روش ژئوفيزيك لرزه اي است كه به روش پتيت سايزميك (Petit Seismic) معروف مي باشد. اين روش بر اين اساس مي باشد كه فركانس موج برشي كه گيرنده ها دريافت كرده اندازه گيري و با كمك يك رابطه خطي كه از ارتباط فركانس هاي اندازه گيري شده و مدول ها استاتيك تغيير شكل، بدست آمده از آزمايش بارگذاري صفحه اي مي توان مدول استاتيك تغيير شكل را در نقاط مختلف توده سنگ برآورد نمود