نقش مطالعات اجتماعي در بهره برداري بهينه از شبكه هاي آبياري و زهكشي  Fulltext 

[ سعيد تمنا ] - عضو هيات علمي دانشگاه پيام نور

خلاصه مقاله:

در جهان امروز و بويژه در ايران مقوله استفاده بهينه از منابع آب يك امر استراتژيك محسوب مي شود و به همين دليل اجراي طرحهاي توسعه منابع آب و در نتيجه بهره برداري بهينه از شبكه هاي آبياري و زهكشي ضرورتي فراگير دارد. اما بدون انجام مطالعات اجتماعي به منظور فراهم آوردن شرايط لازم جهت گذار از وضع موجود بهره برداري از ابهاي سطحي و زير زميني به وضع مطلوب يعني بهره برداري از شبكه هاي مدرن، اين مسير نيست. چنين رويكردي ، تغيير در شرايط موجود را يك امر پيچيده و نظام مند تلقي مي كند كه تنها از قبل آن توسعه پايدار در حوزه هاي آب و خاك و فرهنگ فراهم خواهد امد.
بر اين پايه، نگارنده در مقاله حاضر تلاش مي كند پروسه انجام مطالعات اجتماعي شامل شناخت وضع موجود معرفي عوامل تغيير، شناسايي موانع و تسهيل كننده هاي تغيير را تشريح كنده سپس نشان دهد كه چگونه مي توان بر اساس آموزه هاي جامعه شناختي مدلي كار آمد براي تغيير ترسيم نمود. در پايان مقاله، ضمن تاكيد بر اولويت بندي عوامل تغيير شامل عوامل تكنولوژي ، نظام آبياري، نظام زارعي، نظام بهره برداري و نگهداري و مشاركت ذينفعان در كليه سطوح، راهكارهاي معيني براي اثر بخشي بيشتر مطاعات اجتماعي در فرايند بهره برداري بهينه از شبكه هاي مدرن ارائه مي نمايد.

مطالعات اجتماعي ، تغيير ، عوامل تغيير ، موانع و تسهيل كننده هاي تغيير ، مدل ، اولويت بندي ، بهره برداري بهينه ، شبكه آبياري و زهكشي