مطالعه و اجراي طرح بازيافت پساب خروجي بخش فيلتراسيون تصفيه خانه پلساتوري آب شرب مرغزار  Fulltext 

[ رامين متقي ] - كارشنــاس مكانيـك امورآب و فاضلاب و خطوط انتقال سيالات بخـــش مهندســـي عمومــــي و ســازه شركـت مهندســي مشـاور مهـاب قـدس

خلاصه مقاله:

دراين مقاله روند انجام مطالعات آزمايشگاهي و نيز عمليا ت اجــــرايي طــرح بازيافت پساب خروجي بخش فيلتراسيون در تصفيه خانه آب مرغزار كه يكـي از تصـفيه خانـه هاي آب شرب وابسته به ساز مان آب و برق خوزستان مي باشد و همچنـين فعاليتهـاي مربوط به بهره برداري آزمايشي از طــرح مذكور، تشريح شده است . اين طرح با هدف جلــوگيري از هــدرروي حجــم قابــل ملاحظــه اي آب قابــل استحصــال ازبخـــش فيلتراسيــــون تصفيــــه خـــــانه مذكــــور در هنگــــام شستشــــوي معكـــــوس فيلتــــرهاي شني (Backwash) مطالعه طراحي و اجراء شده است كه اميـد مـي رود نتايج حاصل ازآن در ديگـر تصفيه خانه هاي مشابه در سطح كشور نيز مـورد اسـتفاده قرار گيرد . بررسي ها نشان مي دهد روزانه مقادير متنـابهي پسـاب ناشـي از شستشـوي معكـوس
فيلترها به خارج از تصفيه خانه دفع مي گردد كـه قسـمت اعظـم آن قابـل بازيافـت و استحصـــال مي باشد . بازيافت چنين حجمي از آب در شـبانه روز ، عـلاوه بـر صـرفه جويي درمصرف آب كه در ساليـان اخيــر بدليـل بـروز بحرانهـاي كـم آبـي و نيـز مصرف روزافزون مشتركين ، جنبه حياتي يافته است ، بر اسـاس بـرآوردهاي دقيـق اقتصادي با افزايش حجم فروش آب ، منافع مالي چشمگي ــري را نيـز بدنبـ ـال خواهـد داشت . از اي ــن رو ارائه راه كارهاي مناسب براي استحصال پسـاب خروجـي بخـش فيلتراسيون بسيار ض ــروري و اجتناب ناپذير مي باشد . به همين منظور پس از انجـام بررســـــي هاي لازم و مقايسه گزينه هاي موجود ، مطالعه امكان انعقاد سـازي و تـه نشيني سريع پساب در حوضچه هاي موجود جم ــــع آوري و تخليه لجـن در تصـفيه
خانه مذكور با استفاده از يك ماده منعقــد كننده مناسـب و پـس از آن بازگشـت آب استحصال شده به ابتداي بخش فيلتراسيون ، به عنوان گزينه برتر ، مد نظر قرار گرفته است .
مطالعات انجام شده نشان مي دهد از ميان دو ماده منعقد كننده متداول در تصفيه آب يعني سـولفات آلـومينيم و كلرايـد آهـن ) III كلروفريـــ ك ) ، اسـتفاده از كلرايد آهن III براي انعقاد س ـازي پساب نتايج بسيار مطلوب تري را به دنبال خواهــد داشت و با تزريق دوز مناسب ــي از اين ماده حتـي در بـدترين شـرايط كـدورت آب خـام ورودي به تصفيه خانه ، امك ـــان كاه ـش كدورت پساب به حد مجاز تعيين شده براي بازگشت به فرآ يند تصفيه ، فراهم خواهد گرديد . ذكر اين نكته ضروريسـت كـه نتـايج آزمايشگاهي نشان داده است ميان كدورت آب خام ورودي به تصـفيه خانـه و كـدورت
پساب خروجي از بخش فيلتراسيون ارتباط مستقيم وجود دارد در فاز اجرايي طرح ، ابتدا سيستم تزريـق كلرايـد آهـن III بـا توجـه بـه خصوصـيات فيزيكي و شيميايي اين ماده بر مبناي تزريق ثقلي سيال و استفاده از لوازم وتجهيـزات مقاوم در برابر خوردگي ( مخـازن ، لوله ها و اتصالات پلي پـروپيلن ) طراحـي و نصـب گرديده و همچنين به منظـور انتقال آب بازيافت شده از حوضچه هاي تخليه لجـن به ابتداي بخـش فيلتراسيون يـك ايسـتگاه پمپـاژ شـامل دو دسـتگاه الكتروپمـپ سانتريفيوژ و يك خط لوله انتقـال بـه همـراه كليـه اتصـالات و شـير آلات و ملزومـات الكتريكي و مكانيكي مورد نياز ، طراحي و اجراء شده است . نتايج حاصل از بهره برداري آزمايشي از طرح نشان مي دهـد كـدورت آ ب بازيـافتي در كليه موارد كاملاً در محدوده مجاز تعيين شده قرارداشته و حجم آب بازيافت شده نيـز در حدود پيش بيني شده قبل ـي بوده است . همچنـين ميـزان آهـن باقيمانـده در آب استحصالي در كليه نمونه هـاي اخـذ شـده ، كمـتر از ميـزان مجاز اسـتاندارد آب
آشاميدني ، مشاه ــده ش ده است . علاوه بر اين برگشت آب بازيافتـي به ابتداي بخش فيلتراسيون منجر به كاهش ً نسبتا قابل ملاحظه اي در كدورت آب فيلتر شده نهايي ( خروجي بخش فيلتراسيون ) گرديده كـه نشـان دهنـده بهبـود فرآينـد حـذف ذرات كلوئيــــدي در اين بخش است . از ديگر نتايج بدست آمده در طي بهره برداري آزمايشي از طرح ، كاهـش شديد ضريب چسبندگي ذرات لجن ، در حوضچه هاي جمع آوري لجن پـس از تزريـق كلرايد آهن III مي باشد كه باعث شده است لجن جم ـع آوري شـده در حوضـچه هـا بصورت شيرآبــه در آمده و به آسانــي تخليه گردد .
منافع جانبي حاصل از اجراي اين طرح را مي توان به شرح ذيل برشمرد . با اجراي طرح مذكور زمان كار الكتروپمپهاي شناور مخصوص تخليـه لجـن بـه شـدت كاهــش يافته و ضمن صرفه جويي در مصرف انرژي به دليل استهـلاك كمتر قطعات ، عمــر مفيــد اين پمپها نيز افزايش مي يابد . علاوه بر اين هزينـه هـاي مربـوط بـه لجن روبي هاي دوره اي حوضچــه هاي جمع آوري و تخليـه لجـن بـدليل كـاهش ضريب چسبندگي ذرات لجن كه منـجربه تخليـه سريع و آسان لجــن از ايـن حوضچه ها مي گـردد ، حـذف شـده اسـت . و بلاخـره اجـراي طـرح يـاد شـده باعـث
جلوگيري از هدرروي حجـم نسبتا زيـادي از آب خـام در هنگـام انجـ ـام سرويسـهاي دوره اي شش ماه ــه برروي واحـــدهاي پلساتور گرديده ( بدليل تخليه اجباري آنهـا ) كه قبل از اجراي طرح تمامي اين حجم آب به خارج از تصفيه خانه تخليه مـي گرديـد ولي اكنون با استفاده از ايستگاه پمپاژ احداثي ، مج ــدد اً بـه فرآينـد تصـفيه بـا ز مـ ـي گردد و از اين بابت نيز علاوه بر صرفه جويي در مصرف آب ، نفع مال ـــي قابل ملاحظه اي حاصل مي شود .