معنی درمانی از دیدگاه فرانکل (مبانی فلسفی، بیماری‌ها و علل و عناصر درمانی)

مومنی, خدامراد

پوچ‌گرائي و بي‌معنائي و بيهودگي امروز گريبانگير قسمتي از جامعه بشريت بخصوص در جوامعي كه ظرفيت‌هاي ديني و معنوي انسان كمتر مورد توجه است را دربرگرفته است.اين خلاء وجودي در سراسر جهان به صورت‌هاي مختلف از جمله افسردگي، خودكشي، مصرف مواد و الكل و يا بصورت رفتارهاي پرخاشگرانه و مخرب جلوه‌گر مي‌شود، به گونه‌اي كه انسان امروز در عين اينكه از امكانات نسبتاً نامحدود برخوردار است ولي از زندگي خود لذت نمي‌برد.در بين ديدگاههاي روان‌شناسي رويكرد انسان گرايانه با توجه به اهميتي كه براي انسان قائل است و به ابعاد مختلف انسان از جمله معنويت توجه دارد داشته است بهتر توانسته‌اند سلامت رواني انسان را تبيين نمايد. يكي از اين نظريات، نظريه ويكتور فرانكل به عنوان يك روان‌شناس وجودي است، كه با طرح معني‌گرائي در زندگي قدم مهمي در راه سالم زيستن فرد برداشته است. به نظر فرانكل انگيزه بشر، لذت طلبي و يا قدرت جوئي نيست بلكه معني خواهي و هدف يابي است و اين بشر‌ي ترين انگيزه‌هاست، چرا كه يك حيوان هيچگاه نسبت به معني وجود خود نگراني احساس نمي‌نمايد. مباني نظريه فرانكل برپايه مفاهيم: توجه به معنويت انسان، آزادي، مسئوليت، سرنوشت، رنج، لذت، عشق و كار استوار است.
اين ديدگاه بيماري را ناشي از بي‌هدفي كه زندگي براي آن ارزش داشته باشد و بي‌معنايي در زندگي تصور مي‌كند، درمان نيز چيزي جزء معني درماني، كمك كردن به فرد بيمار براي معني بخشيدن به زندگي كه تحت عنوان لوگوتراپي اتفاق مي‌افتد، نيست. در معني درماني درمانگرسعي در تغيير نگرش فرد بيمار به علائم بيماري دارد و همچنين سعي در پرورش دادن انساني مسئول دارد، انسان مسئول، افكار، احساسات و منطق خود را نيز پذيراست.از ديد فرانكل همه نوروزها جنبه وجودي دارند و اين امر در خصوص سايكوزها نيز حاكم است. او با تكنيك‌هاي : " استقبال بيشتر از عوامل تشويش‌زا " و شيوه " بازداري فكر" به درمان بيماري‌ها مبادرت مي‌ورزد.