بازيابي فضاهاي پنهان شهري ( 2- مسيل ها)  Fulltext 

[ محمد مهذب طلاب ] - دانشجوي كارشناسي ارشد معماري- دانشگاه آزاد اسلامي واحد مشهد

خلاصه مقاله:

مسيل گرچه يكي از مهمترين اجزاي تأسيسات شهري مي باشد, اما از ديگر سوي مي توان آن را آخرين عنصر طبيعي و اكولوژيك شهرها دانست كه هر از چند گاهي با جاري شدن آب, درونش, يادآور خاطره اي از طبيعت در دل شهر ها مي گردد. اما اين آخرين بازمانده طبيعت تنها زماني به نظر مي آيد و خود نمايي مي كند كه جريان آبي را گذر مي دهد و پس از آن به فراموشي سپرده مي شود. ولي وسعت قابل توجه مسيل ها در شهر ها, خصوصا با توجه به ارزش بسيار زياد سطح زمين در شهرهاي بزرگ, لزوم توجه بيش از پيش به آن ها و يافتن راهكار هايي براي بازيابي و بهره وري هرچه بيشتر از آن ها را يادآور مي شود.
با توجه به كمبود فضا هاي باز در سطح شهر ها, و بر اساس ميزان آب ومدت زمان جريان آن در مسيل ها و يا دوره بي آبي آن ها, مي توان از اين فرصت در جهت گسترش فضا هاي شهري و ايجاد مكان هايي براي تفريح و تفرج سود جست و زمينه مناسبي را براي تعاملات اجتماعي پديد آورد, ليكن اين مسأله تنها با زيباسازي آن ها محقق نمي شود. هدف اين پژوهش تثبيتي يادآوري اهميت اين موضوع و جلب توجه متخصصان و مسؤولان به اين فرصت مي باشد.
روش مورد استفاده در اين پژوهش، نگرش سيستمي مي باشد كه حركت از سوي كل به جزء است, به طوري كه در ابتدا به كل شهر مشهد و فضا هاي باز آن پرداخته شده, سپس مسيل ها مورد توجه قرار مي گيرند و سرانجام تعداد محدودي از آن ها به صورت مشخص بررسي مي گردند و راهبرد هاي كلي و چارچوب هاي اوليه جهت ارتقاي عملكرد زيست محيطي آن ها به عنوان جزء كوچكي از سيستم طرح مي گردد. در عين حال عمده اطلاعات از روش هاي ميداني, خصوصا مشاهده و مصاحبه گردآوري شده اند.
با شناخت دقيق تر مسيل ها, پتانسيل آن ها براي جبران حداقل بخشي از كمبود فضا هاي باز شهري مشخص مي گردد, كه از آن جمله مي توان به موقعيت مكاني مناسب آن ها به دليل پراكندگي و حضور در تمام سطح شهر, و نيز تفاوت در ميزان و مدت زمان جريان آب در آن ها كه باعث ايجاد تنوع در نحوه استفاده و بهره برداري از آن ها مي گردد, اشاره نمود.
براي فراهم آمدن امكان استفاده گسترده تر از نتايج پژوهش، ابتدا ويژگي ها و نتايج عام آن ارائه مي گردند و سپس گزارشي از مطالعه و بررسي انجام گرفته بر روي بخشي از شبكه مسيل هاي شهر مشهد و نتايج خاص آن ارائه مي شود.

فضاي باز شهري , فضاي پنهان شهري , مسيل , بازيابي , ارتقاي عملكرد زيست محيطي