بررسي عوامل موثر بر ايجاد سيل در آبخيزهاي شهري و راهكارهاي كنترل آن  Fulltext 

[ مجيد صوفي ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان فارس

خلاصه مقاله:

در اين مقاله سيل در يك محيط شهري به سرريز كردن جريان آب از مقطع يك كانال مشخص نظير رودخانه يا جاري شدن رواناب با ارتفاع قابل ملاحظه بر روي سطح مسيرهاي تردد وسائط نقليه اطلاق مي شود . يكي از مشكلات قابل توجه شهرها وقوع سيلاب در برخي از تر سالي ها ا ست كه عوامل موثر به دو دسته كلي تقسيم ميگردند. دسته اول مربوط به توسعه حاشيه كلان شهرها و ايجاد شهركهاي جديد است و دسته دوم به مشكلات ناشي از طراحي نادرست سازه هاي زهكشي شهري و يا عدم مديريت رواناب سطحي ايجاد شده در سطح كلان شهرها است . در عوامل دسته اول تغيير كاربري از جنگل يا مرتع به سطوح شهري نظير راه هاي آسفالته، احداث منازل و ساير سطوح نفوذ ناپذير نقش مهمي دارند . تحقيقات انجام شده نشان ميدهد كه تغيير يك اكوسيستم طبيعي با ضريب رواناب 2 درصد به يك شهرك مسكوني با 70 درصد سطح نفوذ ناپذير در بالا دست يك كلان شهر 5 برابر سيلاب اوليه برساند . اين تغيير در اكوسيستم / قادر است ميزان سيلاب را در پائين دست شهرك جديد به 6 علاوه بر اثر گذاري بر ميزان سيلاب كه مشكلات مديريتي خاصي را براي شهرداري ايجاد ميكند قادر است ميزان آب زير زميني را در محدوه شهرك جديد به ميزان 5 برابر كاهش دهد. همزمان با احداث شهركهاي جديد يا اجراي طرحهاي توسعه و عمران منطقه در حاشيه كلان شهرها يا بايستي ظرفيت انتقال رواناب افزوده شده در سازه هاي زهكشي در كلان شهرها را افزايش داد كه معمولا امكان پذير نيست يا بايستي مديريت انتقال رواناب ايجاد ش ده را به نحوي انجام داد تا با حداقل مشكل روبرو شد . در اين مقاله با ارائه مثالهائي از تحقيقات انجام شده در ايران و ساير كشورها به روشهاي جديد و ساده براي مديريت و انتقال سيلاب شهري پرداخته خواهد شد.