بررسي نقش تاسيسات كنترلي در مهار سيلاب دشت امام زاده جعفر گچساران  Fulltext 

[ علي ملائي ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان كهگيلويه
[ اردشير شفيعي ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان كهگيلويه
[ عبدال شهريور ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان كهگيلويه

خلاصه مقاله:

دشت امامزاده جعفر با وسعتي بيش از 60 كيلومترمربع واقع در شمال شرق شهر گچساران دارا ي موقعيت بسيار خوب و مستعد براي كشاورزي مي باشد. استفاده هاي بي رويه و تخليه آبخوان بوسيله بيش از 130 حلقه چاه باعث بحراني شدن منابع آب و افت سطح ايستايي خصوصا در دوران خشكسالي دراين دشت گرديده است . از طرف ديگر پتانسيل بالاي سيلخيزي حوزه هاي مشرف به دشت ب ا عث ايجاد خسارات زيادي به بخش كشاورزي، اماكن و تاسيسات پائين دست مي گردد . لذا، ذخيره سازي آب در دشتهاي آبرفتي و مخروط افكنه ها (آبخوانها) از طريق تغذيه مصنوعي با استفاده از پخش سيلاب نه تنها گامي مؤثر در جهت استفاده بهينه از نزولات جوي براي جبران افت ناشي ا ز بهره برداري منابع آب زيرزميني و جلوگيري از خسارت سيل در پايين دست بوده، بلكه تدبيري مفيد براي مشكل خشكسالي و كاهش آثار زيانبار آن مي باشد. در اين راستا، يك سري طرحهاي كنترل سيلاب در قالب احداث : حوضچه هاي تغذيه مصنوعي، تركينست (گوراب)، ايجاد خاكريزهاي هلالي، كانالهاي غلام گردشي و كانالهاي پخش موازي با خطوط تراز توسط وزارتين نيرو و جهاد كشاورزي در شمال شرق و شمال غرب دشت امامزاده جعفر انجام گرديده است كه ساليانه علاوه بر افزايش بيش از 30 ميليون مترمكعب به ذخاير آب زيرزميني منطقه ، از ورود بيش از يكصد و شصت هزار تن رسوب به رودخانه زهره و ايجاد خسارت در پايين دست جلوگيري نموده و توانسته مشكل كمبود آب كشاورزي و شرب منطقه را جبران نمايد و به طور كلي باعث بهبودي وضعيت كشاورزي و احياء مراتع منطقه گرديده است.

آبخوان، تاسيسات، كنترل، سيلاب، امام زاده جعفر.