بررسي تاثير مسيل بحره بعنوان فيوز، جهت كنترل سيلاب رودخانه كارون در دو وضعيت موجود و اصلاح شده  Fulltext 

[ سيد مهران جعفري ] - دفتر فني-معاونت طرح و توسعه شبكه هاي آبياري و زهكشي- سازمان آب و برق خوزستان
[ محمدتقي منصوري كيا ] - فتر فني- معاونت طرح و توسعه شبكه هاي آبياري و زهكشي- سازمان آب و برق خوزستان

خلاصه مقاله:

رودخانه كارون بطول 850 كيلومتر و عرض متفاو ت ، از دره هاي تنگ عميق در سرچشمه تا بستر پهن و گسترده در مصب، از بزرگترين و طويل ترين رودهاي ايران است . اين رود پس از رودخانه اروندرود، پهن ترين رودخانه در استان خوزستان مي باشد . سرچشمه آن از ارتفاعات زردكوه بختياري در جبال زاگرس مي باشد . بدليل گستردگي زياد حوضه هاي آبريز و تعدد زياد شاخه هاي متصل به رودخانه كارون، اين رودخانه داراي دبي سيلابي بسيار بالايي ب وده لذا همواره، در سالهاي گذشته، اراضي شهرها و روستاهاي مجاور خود را دستخوش سيلابهايي نموده است . در راستاي كنترل سيلاب اين رودخانه در بازه هاي مختلف، مطالعاتي جهت احداث سدهاي مخزني در سرشاخه ها، احداث دايك هاي كنترل سيلاب، انحراف بخش هايي ازدبي سيلابي و . . . انجام شده و يا در حال انجام مي باشد.
مسيل بحره، بعنوان يك مسيل طبيعي، با انحراف بخشي از دبي سيلابي رودخانه كارون، باعث كاهش تراز سطح آب سيلابي مي گردد . اين مسيل، در دبي پايه رودخانه كارون، هيچ عملكردي نداشته بلكه فقط در مواقع سيلابي بعنوان يك فيوز، بخشي از جريان سيلابي را، منحرف مي نمايد . در حال حاضر، بدليل توسعه شهري و ساخت سازه هاي تقاطعي در مسير نهر بحره و در نتيجه كاهش عرض در دهانه و بازه ابتداي ورودي و همچنين رسوبگذاري درطول مسير آن، ميزان دبي عبوري و در نتيجه تاثير آن در كنترل سيلاب رود خانه كارون كاهش يافته اس ت . در اين مقاله ، با مقايسه سه حالت ذيل، با يكديگر، تاثير مسيل بحره را، بعنوان يك فيوز، جهت كنترل سيلاب ( كاهش تراز سطح آب ) رودخانه كارون مورد بررسي و ارزيابي قرار خواهيم داد:
-1 وضعيت موجود رودخانه كارون و مسيل بحره
-2 وضعيت موجود رودخانه كارون و اصلاح مسيل بحره
-3 لايروبي رودخانه كارون و اصلاح مسيل بحره

كارون، كنترل سيلاب، مسيل طبيعي، فيوز، مسيل بحره