كاربرد مسيل در مكان گزيني بازار روزهاي محله اي و منطقه ايي نمونه: كلان شهر مشهد  Fulltext 

[ مصطفي طالشي ] - عضو هيات علمي دانشگاه پيام نور
[ محمدامير ابراهيمي ] - كارشناس ارشد پژوهشكده جهاد دانشگاهي مشهد

خلاصه مقاله:

با رديابي در ادبيات اقتصادي، اصولاً بازار به محل معين و يا كليه اشخاصي كه براي خريد يا فروش جنس معين با يكديگر تماس پيدا كرده و در نتيجه مبادلات آنها در زمان واحد به يك در اغلب شهرهاي ايران تا پيش از دورة ساسانيان محلي براي » . قيمت معين انجام مي گيرد. خريد و فروش برخي از كالاها وجود داشته است، در اغلب شهرهاي بزرگ از جمله در سلوكيه قديم ( وه اردشير ) و تيسفون، بازارهاي بزرگي كه محل توليد و عرضة كالاهاي گوناگون ازجمله :« . غلات، ميو هها، منسوجات و مصنوعات فلزي بود، تكوين يافت از سوي ديگر در اين مقاله مكان يا بي بازار روزها بيشتر مد نظر مي باشد . سابقة قانوني بازار روز توسط شهردار ي ها به تصويب اساسنامه سازمان ميادين ميو ه و تر ه باروفرآورد ههاي كشاورزي باز ميگردد.
مهمترين كاركرد بازار روز ، تغيير شيوة خدمات رساني از حالت پراكنده و خطي در سطح شهر به حالت مركزي و م تمركز در بازارهاي روز است . در همين حال طراحي مراكز خريد جهت ارائه ساير كالاها و خدمات نيز در دس ت يابي كامل به اين هدف الزامي است . بديهي است در صورت عملكرد بهينه بازارهاي روز و جلب نظر شهروندان و افزايش تدريجي آن در سطح شهر به گونه اي كه امكان دسترسي به آن به صورت پياده امكا ن پذير باشد، فعاليت واحدهاي خرده فروشي پراكنده و خطي را غير موجه خواهد ساخت.
مكان گزيني مناسب بازارهاي روز براساس شاخص هاي متحمل بر آن، به طور مستقيم ضمن ايجاد شرايط مناسب براي جلب شهروندان، غيرمستقيم نيز از طريق عملكرد مثبت بر شهر، باعث افزايش گرايش شهروندان به بازار روز خواهد شد . بسياري از شهروندان جهت تأمين نيازهاي روزمرة خود با توجه به نقش قيمت در آن، ناچار از طي مسافتي بيش از حد لزوم مي باشن د.
بازارهاي روز با استقرار در نقاط مناسب، با در نظر گرفتن شاخص هاي تأثيرگذار با اطلاع رساني مناسب در شعاع عملكردي خود م ي تواند شهروندان را طبق برنامه اي منظم جذب نموده و هر
شهروند سعي در دسترسي به بازار روز از مسيرهايي با كمترين بار ترافيكي مي نمايد. بنابراين بازار روز در مقايسه با ديگر بازارهاي ارائه كنندة نيازهاي روزمره، در كاهش بار ترافيك از امتيازات خاصي برخوردار است.
يكي ديگر از اميتازات بازارهاي روز نسبت به بازار عمومي شهري، وجود برخي امكانات جهت رفاه بيشتر شهروندان است . در حال حاضر بازارهاي روز عموماً داراي مكان استراحت، سرويس
بهداشتي و گاه فضاي سبز و محل بازي كودكان است . اين امكانات در بازار هاي عمومي شهري موجود نيست و به همين دليل شهروندان گاه در اين بازارها در برخود با برخي مشكلات مستعصل
مانده و جهت دستيابي به آن ناچار از طي مسافت و يا بازگشت به منزل مي باشند. در حاليكه بعضاً مايحتاج موردنظر را نيز نمي توانند تأمين نمايند . چنين مشكلاتي خود بر زمان و ترافيك تأثير منفي مي گذارد. البته ممكن است اين مورد در برابر ساير مسائل مطروحه براي خريداران كمتر مطرح باشد . از اينرو براي مكان يابي اين بازارهاي روز بايد از كاربريهاي موجود در سطح شهر استفاده نماييم . يكي از اين فضاها، مسيلهاي موجود در سطح شهر مي باشد . در همين ارتباط در اين مقاله ضمن ارزيابي بازارهاي موجود برروي مسيلها، چگونگي بكارگيري اي ن مسيلها مورد بررسي قرارمي گيرد.