بررسي وضعيت رسوبگذاري و فرسايش پذيري رودخانه ها و مسيلهاي عمده استان اصفهان  Fulltext 

[ كورش شراني ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان اصفهان
[ محمدرضا يزداني ] - كارشناس ارشد مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان اصفهان

خلاصه مقاله:

از جملع مشكلات عمده در مديريت رودخانه ها و مسيلها، معضل فرسايش و رسوب مي باشد. همه ساله مقادير زيادي رسوب وارد سيستمهاي انتقال سطحي شده و ضمن پركردن مخازن سدها سبب تنش بر مديريت منابع آب ميگردند. استان اصفهان با مساحت حدود 0704430 هكتار معادل 6/5 درصد از وسعت كشور را به خود اختصاص داده و بين مختصات جغرافيايي - طول شرقي تا - عرض شمالي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. وجود سازندهاي حساس به فرساش به همراه عدم كاربري مناسب اراضي، سبب ورود رسوبات به بهنه هاي آبي استان شده است. به منظور انجام اين تحقيق ابتدا بر اساس نقشه توپوگرافي اقدام به استخراج 2965 عدد رودخانه و مسيل عمده در محدوده مورد بررسي گرديد. سپس اطلاعات فيزيوگرافي محدود مورد بررسي مورد مطالعه قرار گرفت. در مرحله بعد اقدام به جمع آوري اطلاعات مورفولوژي، ليتولوژي، فرسايش كناري و بستر، تعداد ايستگاههاي هيدرومتري و رسوب سنجي، رژيم رودخانه، محل و مقدار استخراج منابع قرضه و پوشش گياهي (تيپ و فرم رويشي گياهي) گرديد. نتايج نشان ميدهد رودخانه هاي محدوده مورد بررسي از 58 تيپ گياهي عبور مي نمايد و فرم رويشي درختي - درختچه اي نسبت به بوته اي - علفي در حاشيه رودخانه هاي زير حوضه زاينده رود نسبت به ديگر زير حوضه ها بيشتر است. به طور كلي ارتباط معني داري در سطح 95 درصد بين پارامترهاي پوشش گياهي، زمين شناسي، سازندهاي حساس به فرسايش و برداشت منابع قرضه با تشكيل و گسترش پيچانرودها و مورفولوژي رودخانه وجود دارد كه حاكي از تاثير مستقيم و غير مستقيم عوامل فوق الذكر بر تشكيل پيجانرودهاست.

رودخانه، مسيل، واحد هيدرولوژيك، فرسايش، رسوبگذاري