بررسي ميزان سولفور دي اكسايد هواي شهر كاشان

[ محمدرضا رضائي مفرد ] - عضو هيئت علمي دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي كاشان

خلاصه مقاله:

سولفور دي اكسايد گازي بيرنگ ، غير قابل انفجار ، غير قابل اشتغال بابوي خفه كننده است .اين گاز حد آستانه مزه 784ميكروگرم بر متر مكعب و حد آستانه بو 1306 ميكروگرم بر متر مكعب دارد (1) .
سولفور دي اكسايد به ميزان زياد در آب محلول است ( 3/11گرم دريكصد ميلي ليتردر 20 درجه سانتي گراد) داراي وزن ملكولي 06/64 وسنگيني آن دو برابر هوا است .تخمين زده مي شود كه اين گاز به مدت 2-4 روز در هوا باقي مانده ودر طول اين مدت تا مسافت 1000 كيلومتر از منبع اصلي انتشار مي يابد ،بنابر اين مسئله آلودگي سولفور دي اكسايد يك مسئله بين المللي است (1).
اثرات سوء بهداشتي در انسان صدمه به مخاط چشم ،ريه ها ومرگ در اثر آسيب هاي قلبي وتنفسي را شامل مي شود . مرگ مي تواند در ظرف 30 ثانيه در غلظت ppm 3 اتفاق افتد. همچنين سولفور دي اكسايد باعث باران هاي اسيدي مي گردد كه زيان هاي فيزيكي وبيولوژيكي بدنبال دارد . زيان هاي فيزيكي مانند رنگبري مصالح كه اسيد سولفوريك با سنگ آهك موجود در مصالح تركيب شده وتشكيل سولفات كلسيم مي دهد كه همراه آب شسته مي شود .در ايالات متحده به تنهائي باران هاي اسيدي باعث صرف هزينه دهها ميليون دلار در سال جهت ترميم تجهيزات مي گردد. زيان بيولوژيكي شامل اسيدي شدن آبهاي درياچه ها ودريا ها ودر نتيجه از بين رفتن ماهيان حساس است(2).
منابع سولفور دي اكسايد در سال 1980 از حمل ونقل 900000تن ،احتراق سوخت در منابع ثابت 19000000،فرآيندهاي صنعتي 3800000ودر كل 23700000تن در سال بوده است .
اثرات آن در انسان شامل اثر بر سيستم قلبي وتنفسي ،تنگي نفس ،بسته شدن وافزايش مقاومت ريه در مقابل جريان هوا ، پريشاني ،خون دماغ واثر بر روي سيستم گوارش وتحريك چشم است ودر گياهان تخريب بافت برگ ها وايجاد رنگ سفيد وقهوه اي قرمز بر روي برگ ها است .
روشهاي كنترل سولفور دي اكسايد شامل احتراق سوخت با سولفور كم ،حذف سولفور از سوخت ، جانشين سازي منابع ديگر انرژي ،تميز نمودن وسائل و پراكندگي بوسيله نصب دودكش بلند مي باشد(1).