تعیین مقاومت برشی برگ و ساقه برگ درختان چنار، بید، زبان گنجشک، نارون و توت

شیرنشان, علیرضا; قضاوی, محمدعلی; پورسینا, مهرداد

براساس مطالعه انجام شده، شهر اصفهان جزء مناطقي محسوب مي شود كه داراي پوشش گياهي خزان شونده متنوعي ميباشد. خزان درختان و ساير گونه هاي گياهي خزان شونده بسته به نوع گياه، معمولاً از اواسط شهريور ماه تا اواسط دي ماه بطول مي انجامد. ماه آذر، بيشترين خزان و برگ ريزان اتفاق مي افتد . از جمله درختان خزان شونده در شهر اصفهان مي توان به درختان عرعر، افرا، ارغوان، پسته، انار، صنوبر، توت، انجير، زبان گنجشك، اقاقيا، چنار، بيد و... اشاره كرد . شهر اصفهان داراي فضاي سبزي با مساحت 2700 هكتار مي باشد، كه بر اساس آمار و اطلاعات گرفته شده از سازمان پارك ها و فضاي سبز شهر اصفهان، درختان چنار، نارون، توت، زبان گنجشك و بيد، درخت ان غالب خزان شونده در فضاي سبز اصفهان مي باشند كه در تحقيق مورد نظر مقاومت برشي برگ و ساقه برگ ، هريك از اين گونه هابه عنوان يكي از خواص بيومكانيكي در گياهان، تعيين و بررسي شده است كه از نتايج بدست آمده از اين مقاله مي توان براي طراحي دستگاه هاي خر دكننده، ريزكننده و مالچ كننده برگ و ساير بقاياي گياهي استفاده كرد . با توجه به اينكه در دنيا ، آزمايش هاي مختلفي براي تعيين خواص فيزيكي برگ ها انجام شده است و يكي ازمواردي كه در اين آزمايش ها بررسي گرديده است، تعيين ميزان مقاومت برشي برگ ها مي باشد، با انتخا ب يكي از اين آزمايش ها و شبيه سازي آن، آزمايش سانسون و همكاران در سال 2001 ، مقاومت برشي برگها و ساقه برگها تعيين گرديد. طرح ازمايش مورد نظر، شامل يك تيغه بالايي (متحرك ) و يك تيغه پاييني (ثابت )، دو گيره نگهدارنده برگ ها و يك تكيه گاه در يك سمت و يك تراز و مي شد . دقت ترازو در حد يك دهم گرم و به يك رايانه كه از طريق نرم افزار مخصوص ترازوي مورد نظر نيروي اعمال شده را ثبت مي كرد، متصل بود . زاويه تيغه بالايي و ضخامت آن، بترتيب 45 درجه و 5 ميلي متر در نظر گرفته شد. تيغه بالايي، داراي سرعتي تقريباً برابر با 0/1 ميلي متر بر ثانيه، براي حركت رو به بالاو پايين به يك الكتروموتور و يك سيستم تسمه و پولي اتصال داشت كه حركت موتور از طريق سيستم تسمه و پولي به تيغه ان تقال مي يافت . در آزمايش مورد نظر برگ و ساقه برگ 5 گونه اشاره شده، به صورت يك تكه با طول و عرض بترتيب 5 و 3 سانتي متر براي برگ ها و ساقه هاي با قطر 3 و 5 ميلي متر - بسته به نوع درخت-به وسيله تيغه بالايي دستگاه، براي هر نوع با سه بار تكرار برش داده شد كه با در نظر گرفتن يك متوسط براي نتايج سه تكرار آزمايش، مقدار مقاومت برشي براي برگ توت 26/8 كيلوپاسكال، برگ چنار 32/5 كيلوپاسكال، برگ نارون 21/2 كيلوپاسكال، برگ بيد 15/4 كيلوپاسكال و برگ زبان گنجشك 21/4 كيلوپاسكال و مقدار مقاومت برشي براي ساقه برگ توت 3 مگاپاسكال، ساقه برگ چنار 2/1 مگاپاسكال، ساقه برگ نارون 3/3 مگاپاسكال، ساقه برگ بيد 1/2 مگاپاسكال و ساقه برگ زبان گن جشك 0/6 مگاپاسكال بدست آمد . با بررسي نتايج مربوط به مقاومت برشي برگ و ساقه برگ، 5 گونه اشاره شده مشاهده مي شود كه بيشترين مقاومت برشي برگ مربوط به درخت چنار،و كمترين مقاومت برشي برگ مربوط به درخت بيد مي باشد . همچنين بيشترين مقاومت برشي ساقه برگ مربوط به
ساقه برگ درخت نارون و كمترين مقاومت برشي برگ مربوط به ساقه برگ درخت زبان گنجشك مي باشد با توجه به آزمايشات انجام شده، مي توان با تغيير سرعت تيغه و زاو يه تيغه، اثر متقابل اين عوامل برمقاومت برشي برگ و ساقه برگ بررسي كرد. همچنين ميتوان مقاومت برشي برگ و ساقه برگ گونه هاي ديگر را نيز مورد ارزيابي قرار داد.