فضاهاي ورزشي و طراحي شهري  Fulltext 

[ محمدجعفر كريمي صالح ] - كارشناس ارشد شهرسازي وپژوهشگر مسائل شهري

خلاصه مقاله:

فضاهاي ورزشي گونه اي فضاي اجتماعيدر سكونت گاه هاي انساني است. است. فضاي اجتماعي عنصرذاتي درحيات پويا، وكاركرد موثر شهرها مي باشد. در فضاهاي ورزشيي كاركردهاي ذيل جريان دارند: -1 حضور همزمان ومتراكم جمعيت پر شمار انساني. - گذران اوقات فراغت وتفريح اهالي شهرهاي بزرگ وكلان شهرها. - ارتباطات چهره به چهره. - انجام مسابقات ورقابت هاي ورزشي بين گروه هاي جمعيتي . برگزاري ميتينگ ها و گردهمايي هاي غير ورزشي با اهداف اجتماعي وگاها سياسي. در ميادين ورزشي فعاليت هاي انساني محور اصلي و دليل جودي،طراحي و پديداري مكان هستند و ساير عوامل از اين متغير اصلي پيروي مي نمايند. روش هاي مشهور شهرسازي ومعماري شهري ايراني(مانندمكتب اصفهان) به پديده فضاهاي اجتماعي نگاه ويژه اي
مبذول نموده وفضاي ورزشي را درآن لحاظ نموده اند. ( نمونه ميدان نقش جهان ووجود زمين چوگان در مكان مركزي آن گوياي اين مهم است .) . اما در چند دهه اخير، شهرهاي ايراني نيز متأثر از ماشينيزم و عواقب صنعتي شدن آن هم به شيوه كشورهاي در حال توسعه،درمورد فضاي شهري،كاستي ها ونارسائي هاي بسياري راتحمل نموده است. به طوري كه تعادل بخش هاي متراكم مسكوني با فضاهاي عمومي واماكن تعاملات اجتماعي بين اهالي بر هم خورده و شهر هاي بزرگ آشكارا از كمبود اينگونه فضاها در مضيقه هستند .حال آن كه در بافت تاريخي شهرهاي كهن ايراني هر محله داراي يك فضاي ورزشي ويژه اهالي محل بوده است.وبزرگترين فستيوال ورزشي شرق درميدان شاهي اصفهان(نقش جهان) در حضور شاه صفوي وسران كشور انجام مي شده است،وشيراز داراي ميدان چوگان بيست هكتاري بوده است (كه تا سال 1379 ه ش موجود بود وطي چند سال اخير به مجموعه آپارتماني بسيار متراكم تبديل شد.) . ضروري است در طراحي شهري امروز كشور فضاهاي اجتماعي (همچون فضاهاي ورزشي) نه فقط در مقياس فراگير شهري بلكه در مقياس واحدهاي همسايگي و نواحي مسكوني جايگاه خود را باز يابد وبراي آن ها با توجه به ضرورت هاي اجتماعي ،كاركردهاي چند منظوره اجتماعي لحاظ گردد.در مقاله پيش به بررسي موضوعي فضاهاي ورزشي از ديد شهرسازي با ارائه نمونه هائي ازواقعيت هاي شهري امروز پرداخته خواهد شد.

فضاهاي ورزشي – متراكم - فضاي اجتماعي - مقياس – شهرسازي – كاركرد – شيراز