بهره برداري بهينه آب از مخزن سد ارس با استفاده از مدلهاي رياضي  Fulltext 

[ اعظم غزنوي ] - كارشناس ارشد سازه هاي آبي
[ رضا دادمهر ] - استاديار گروه آب، دانشگاه اروميه، اروميه
[ بهزاد عزيزپناه ] - كارشناس ارشد سازه هاي آبي
[ سيدرسول حسينلر ] - كارشناس ارشد هيدرولوژي و هيدروكليماتولوژي سازمان آب منطقه اي آذربايجان شرقي

خلاصه مقاله:

محدوديت منابع آب و هزينه هاي هنگفت تأمين، انتقال و توزيع آب، لزوم بهره برداري بهينه از شبكه هاي آبياري و زهكشي و سيستمهاي مخازن فعلي در كشور را تشديد مي كند. در اين راستا، مديريت كارا و بهره برداري شايسته از امكانات موجود، داراي اهميت مي باشد. اين امر، در دوره هاي كمبود آب و در مناطق مستعد خشكسالي و به خاطر تخصيص و ترخيص رقابتي آب، از نقطه نظر مديريت بهره برداري اهميت ويژه اي را پيدا مي كند. در تحقيق حاضر، مدل بهره برداري بهينه آب از مخزن سد ارس با هدف حداقل نمودن كمبود رهاسازي مخزن از مقدار مشخص آب مورد تقاضا در حوضه آبريز ارس، تدوين شده است. اين امر مبتني بر استخراج خروجيهاي بهينه از مخزن سد در قالب منحني فرمان مي باشد. برنامه بهينه مورد نظر از كد و زبان كامپيوتري GAMS كه متعلق به بانك جهاني است، بهره مي گيرد. نتايج حاصله بيانگر اين است كه با اعمال تدابير تعيين شده توسط مدل، ضمن بهينه سازي عملكرد بهره برداري مخزن، نياز بهينه آب پايين دست تأمين مي شود. مديريت بهينه بهره برداري از مخازن سدها مستلزم استفاده بهينه از پتانسيل آب موجود، با توجه به قيودات فيزيكي محل مصرف آب و عملكرد سالهاي گذشته مي باشد. از اينرو مدل تخصيص بهينه آب در شبكه آبياري و زهكشي مغان در شرايط گذشته و حال اجرا گرديده تا مناسبترين الگوي بهره برداري از مخزن سد و تخصيص بهينه آب بين گياهان مختلف، به نحوي كه عملكرد كل سيستم در طول سال حداكثر گردد، بدست آيد. در نهايت راه كاري براي تخصيص بهينه آب در سالهاي آتي حاصل شده است كه مي تواند به باروري كاركرد اقتصادي سد كمك نمايد.

مديريت بهينه بهره‌برداري مخازن آب، مديريت بهينه شبكه هاي آبياري و زهكشي، GAMS