تاثيرپذيري نفوذ آب به خاك از عمليات خاك ورزي در مزرعه گندم  Fulltext 

[ ابوالفضل ناصري ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان شرقي
[ منصوره مظفري ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان شرقي

خلاصه مقاله:

نفوذ يكي از فرآيندهاي مهم در طراحي و ارزيابي سيستم هاي آبياري است كه تحت تأثير فرآيندهاي مديريتي و به ويژه عمليات خاك ورزي قرار دارد . بنابراين براي بررسي اثر روش هاي مختلف خاك ورزي از جمله شخم با گاوآهن هاي چيزل و برگردان دار، كم خاك ورزي و بي خاك ورزي بر روي نفوذ آب به خاك در مزرعه آزمايشي گندم با خاك رسي – لومي در ايستگاه تحقيقات خسروشهر انجام شد . تيمارهاي تحقيق شامل روش هاي مختلف خاك ورزي از جمله بي خاك ورزي، شخم با استفاده ازگاوآهن چيزل به عمق 25 سانتي متر + دو بار ديسك عمود برهم 10-15 سانتي متر، شخم با استفاده از ديسك، دو بار عمود بر هم به عمق 5-10 سانتي متر ( كم خاك ورزي ) و شخم با استفاده از گاوآهن برگرد ان دار به عمق 25 سانتي متر + دو بار ديسك عمود برهم 10-15 سانتي متر بود . آزمايش نفوذپذيري بعد از آبياري اول و قبل از شروع آبياري دوم با استفاده از حلقه نفوذپذيري و به مدت 80 دقيقه اندازه گيري انجام شد . نتايج نشان داد در دقيقه هاي اول سرعت نفوذ آب به علت خشك بودن خاك بيش تر است . به تدريج با خيس شدن خاك و تورم كلوئيد ها خلل و فرج درشت كه محل عبور آب است كم تر شده و سرعت نفوذ آب كاهش مي يابد . شيب كاهش در منحني سرعت نفوذ در تيمارهاي بي خاك ورزي و برگردان دار با ديسك، شديدتر از كم خاك ورزي و چيزل با ديسك است . بنابراين ذخيره رطوبتي با استفاده از چيزل با ديسك و كم خاك ورزي حتي در مدت 80 دقيقه، بيش تر از عمليات شخم با استفاده از گاوآهن برگردان دار با ديسك و بي خاك ورزي خواهد شد . تغييرات نفوذ تجمعي در دوره 80 دقيقه نشان مي دهد به ازاي يك زمان مشخص نفوذ تجمعي حاصل از عمليات خاك ورزي به ترتيب چيزل و ديسك، كم خاك ورزي و بي خاك ورزي و برگردان دار + ديسك است . نفوذ تجمعي با كاربرد برگردان دار + ديسك نسبت به حالت بدون عمليات خاك ورزي كاهش يافته است