مقايسه آيش فصلي و سالانه در آذربايجان شرقي با استفاده از يك مدل ساده  Fulltext 

[ الياس سلطاني ] - دانشكده علوم زراعي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان
[ فرخ رحيم زاده خوئي ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه تبريز
[ عليرضا كوچكي ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد
[ عزيز جوانشير ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه تبريز

خلاصه مقاله:

از آيش براي افزايش ذخيره رطوبت خاك در شرايط ديم استفاده مي شود، اما اين كه آيش چه قدر ميتواند در افزايش ذخيره آب مؤثر باشد به شرايط اقليم و خاك هر منطقه بستگي دارد . براي بررسي آيش در شرايط استان آذربايجانشـرقي، شبيهسازيها براي 23 سال در 5 شهر اهر، مراغه، ميانه، سراب و تبريز انجام شـد . نتـايج نـشان داد كـه ذخيـره آبـي در پايـان دوره آيش فصلي ( آيش از اول شهريور تا اوايل فروردين ) از 79 تا 140 ميليمتر براي اين شهرها متغيـر مـي باشـد . ايـن آب ذخيره شده در خاك 50 تا 60 درصد آب بارندگي را شامل ميشود . عمدهترين عامل اتلاف آب در اين نوع آيـش تبخيـر از خاك ميباشد كه باعث اتلاف 40 تا 50 درصد بارندگي ميشود . سهم رواناب و زهكشي عمقي نسبتاً كم و مشابه ( بين 1 تا 10 درصد ) ميباشد . در آيش سالانه ( آيش از اول شهريور تا اول مهر سال بعد ) ، آب ذخيره شده در خاك در پايان دوره بين 67 تا 104 ميلي متر بود كه 16 تا 31 درصد از كل آب بارندگي راتشكيل ميداد . مقايسه آيش فصلي و سالانه نـشان داد
كه در شرايط استان، آيشگذاري سالانه از نقطه نظر ذخيره آب هيچگونه مزيتي ندارد، بلكه باعث تلفات قابل ملاحظه آب از طريق رواناب و زهكشي عمقي ميشود و در نتيجه فرسايش خاك و آبشويي عناصر غذايي را شدت ميبخشد

آيش فصلي، آيش سالانه، اجزاي موازنه آب خاك، آذربايجانشرقي .