شرايط اكولوژيكي و فاكتورهاي اقليمي مؤثر بر رشد گونه دست كاشت پالونيا فورتوني (Paulownia fortunei)  Fulltext 

[ حميد جليلوند ] - استاديارگروه جنگل داري، دانشكده منابع طبيعي دانشگاه مازندران

خلاصه مقاله:

گونه هاي پالونيا از جمله گونه هاي بسيار سريع الرشد به شمار مي روند، كه به دليل نياز توليد چوب و كاهش فشار بهره برداري از جنگل هاي طبيعي، در كشورهاي مختلف دنيا، مورد كاشت قرار داده شده است . گونه پالونيا فورتوني گونه اي است چند منظوره كه مي تواند، اگر دوران سازگاري خود را در كشور ما با اطمينان بالا پشت سر بگذارد، باعث افزايش درآمد زارعان و توليد چوب قابل ملاحظه اي در واحد سطح و اراضي كم بازده شود . اين گونه در سال 1370 در جنگل تحقيقاتي شصت كلاته گرگان مورد كاشت قرار گرفته است . به علت محدوديت در قطع درخت، تعداد هفت ديسكت به عرض پنج سانتي متر، از محل بن درختان قطع شده، كه به فاصله هاي 4 × 6 ، 5 × 8 و 6 × 10 متر كاشته شده بودند، نمونه برداري شد . پس از آماده سازي نمونه ها، عرض حلقه هاي رويشي درختان هفت ساله (7 × 7=49) در چهار جهت جغرافيايي اندازه گيري شد . رويش شعاعي حلقه ها در جهت هاي مختلف جغرافيايي، ابتدا در آناليز واريانس ساده مورد آناليز قرار گرفت . با توجه به نوع فواصل ( حد اقل دو نمونه در هر فاصله ي كاشت ) اختلاف معني داري بين جهت ها و فواصل مختلف به دست نيامد . متوسط رويش هفت ساله به عنوان متغير وابسته و متغيرهاي اقليمي بارندگي، متوسط درجه ي حرارت، شاخص حرارتي، تبخير و تعرق واقعي و رطوبت نسبي سالانه و ماهانه در طول سال هاي متناظر، به منظور يافتن واكنش رشد اين گونه نسبت به متغيرهاي مذكور در مدل هاي رگرسيون مورد ارزيابي و شناسايي قرار گرفتند . از 78 مدل رگرسيون خطي ساده، فقط نه مدل معني دار شناسايي شد ( سطح %5 و ). %1 تمامي مدل هاي رگرسيوني معني دار نشان دادند كه دما و شاخص حرارتي چه در سال و چه در ماه هاي فصل رشد روي رويش اين گونه اثر مثبت داشتند . تنها يك متغير رطوبت نسبي سالانه اثر منفي خود را روي رشد پالونيا آشكار ساخت . اين تحقيق نشان داد كه دما براي رشد پالونيا بيشتر از بارندگي اهميت دارد و رطوبت نسبي بالا نمي تواند عاملي مؤثري در افزايش رشد باشد . بنا بر اين با در نظر گرفتن عرض جغرافيايي محل رشد طبيعي گونه پالونيا معلوم ميشود كه شرايط گرم تر رويش گاه اصلي خود را هنوز از دست نداده و به بارندگي ترجيح مي دهد .

پالونيا فورتوني، فاكتورهاي اقليمي، شاخص حرارتي، تبخير و تعرق، رگرسيون