مروري بر كودهاي بيولوژيك در ايران و نقش آنها درحفظ محيط زيست و سلامت جامعه  Fulltext 

[ هادي قرباني ] - استاديار دانشكده كشاورزي دانشگاه صنعتي شاهرود

خلاصه مقاله:

كاربرد روزافزون كودهاي شيميايي باعث بروز خسارات جبران ناپذير زيست محيطي، بهداشتي و اقتصادي شده است . كاربرد كودهاي شيميايي ازته به واسطۀ برجاي ماندن آنها در طبيعت، باعث آلودگي آب و خاك شده و از اين طريق باعث ايجاد بيماري هاي مختلفي از قبيل سرطان و مت هموگلوبينا در انسان مي شوند . اين معايب كودهاي شيميايي و هزينه بالاي توليد آنها باعث شد كه توليد كودهاي بيولوژيك مورد توجه جدي قرار گيرد . امروزه انواعي از كودهاي بيولوژيك با منشأ باكتري، قارچ، جلبك و يا ديگر موجودات خاك در جهان قابل توليد است كه مكانيسم عمل تمامي آنها قابل جذب كردن عناصر غذايي گياه در خاك است . با توجه به سازگاري ميكروارگانيزم ها با شرايط محيطي و اقليمي زيستگاه خود، استفاده از باكتري هاي خارجي كه از مناطقي با ويژگي هاي متفاوت نسبت به شرايط اقليمي كشور به دست آمده اند، جهت توليد كود بيولوژيك و استفاده از آنها در شرايط اقليمي كشور ، مسلماً از كارايي كافي برخوردار نخواهد بود . بنابراين، استفاده از
باكتري هاي بومي كه با شرايط خاك و اقليم كشور سازگار هستند، براي توليد كود بيولوژيك از ارزش ويژه اي برخوردار است . در ايران استفاده از كود هاي بيولوژيك وارداتي در سال هاي اخير به صورت تحقيقاتي و محدود مورد استفاده قرار گرفته است و با توجه به نتايج حاصل توليد بومي اين گونه كود ها در دستور كار موسسات و مراكز توليدي قرار گرفته است . كودهاي
بيولوژيك در مقايسه با كودهاي شيميايي از منافع اقتصادي و زيست محيطي فراواني برخوردار هستند . كودهاي بيولوژيك علاوه بر صرفه اقتصادي، باعث پايداري منابع خاك، حفظ توان توليد در دراز مدت و جلوگيري از آلودگي محيط زيست مي گردد . از سوي ديگر، توليد محصولات غذايي با كيفيت، كه محصول كودهاي بيولوژيك است، نه تنها باعث رضايت خاطر مصرف كنندگان مي شود بلكه تأمين و تضمين سلامت جسمي آنان را نيز در پي دارد . امروزه اهميت كودهاي بيولوژيك نه به خاطر تأمين نيازهاي گياه، بلكه كاربرد آنها از آن جهت كه به محيط زيست آسيب نمي رساند و به بهبود كيفيت محصولات كشاورزي و در نتيجه سلامت مصرف كنندگان كمك مي كند، از توجه ويژه اي برخوردار است . اين مقاله سعي بر آن دارد تا با نگاهي به كودهاي بيولوژيك و جايگاه آنها در ايران، با يادآوري مزاياي استفاده از اين گونه كودها، بر نقش مؤثر آنها در حفظ محيط زيست و سلامت انسان ها تأكيد نمايد .

كودهاي بيولوژيك، محيط زيست، سلامتي