نقش پهنه‌بندي لرزه‌اي در توسعه استان يزد  Fulltext 

[ احمد اديب ] - استاديار دانشگاه آزاد اسلامي ، واحد تهران- جنوب
[ سيدمحمود فاطمي عقدا ] - دانشيار دانشگاه تربيت معلم
[ حميد مهرنهاد ] - استاديار دانشگاه يزد

خلاصه مقاله:

زلزله يك پديده قطعي است كه براي مقابله با آن بايد از طريق اتخاذ سازوكارها و تدوين راهبردها و راهكارهاي مناسب اقدام نمود. استان يزد با مساحت 128811 كيلومترمربع "معادل 7/9 درصد از وسعت كشور" ، جايگاه ويژةاي در برنامه هاي توسعه منطقه اي دارد. به لحاظ كاهش ميزان مخاطرات شهرها ، مراكز مهم صنعتي و شريانهاي حياتي در اثر رخداد زلزله ، مطالعات موردي در ارتباط با عكسل العمل خاك به هنگام زلزله در مقياس شهرها و تهيه نقشه پهنه‌بندي خطر لرزه‌اي در سطح استان ضرورت دارد. مطالعه ريزپهنه‌بندي ژئوتكنيك لرزه اي در مناطق شهري با هدف كمك به برنامه‌ريزي براي ايمن‌سازي سازه‌ها و پايدارسازي سكونتگاه ها انجام مي گيرد. استان يزد در قسمت مياني ايالت لرزه زمين ساخت ايران مركزي و در بلوك يزد قرار دارد، عمده ترين گسلهاي تاثير گذار بر لرزه خيزي ناحيه شامل كوهبنان، بهاباد، رفسنجان، انار، شمال يزد و دهشير- بافت مي‌باشند. از لحاظ شدت لرزه‌خيزي استان يزد به پنج پهنه با خطر نسبي بالا در شرق ، پهنه با خطر نسبي نسبتا “ بالا در غرب ، پهنه به خطر نسبي متوسط و پايين در بخش مياني و شمال استان قابل تفكيك است. نواحي شرق و جنوب شرق از پتانسيل لرزه‌اي بيشتري نسبت به ديگر مناطق برخوردار است. شهر يزد با دارا بودن ميراث فرهنگي و قدمت چند هزار ساله در پهنه با خطر نسبي متوسط قرار مي گيرد. در محدوده شهرستان يزد مقدار شتاب ثقل زمين براي دوره بازگشت 475 و 1900 سال به ترتيب در غرب برابر با g0/18 و g0/24 و در شرق برابر با g0/21 و g0/29 است. در ارتباط با خطر زلزله در شهر يزد تفاوت زيادي بين مناطق مختلف شهري وجود ندارد و روند تغييرات به تبعيت از شهرستان از غرب به شرق زياد مي شود. براي دوره بازگشت 100 سال مقدار شتاب ثقل زمين در غرب شهر يزد و در محدوده جاده فرودگاه و كمربندي برابر با g0/15 و در شرق يزد و در محدوده چاه ملكي و خلدبرين معادل با g0/16 است . مقادير فوق براي دوره بازگشت 950 سال به ترتيب در غرب برابر با g0/23 و در شرق آن g0/25 برآورد مي شود.

توسعه يزد، پهنه بندي لرزه اي ، شتاب ثقل ، آسيب پذيري