مناسب سازي شبكه هاي حمل و نقل شهري و بين شهري با محيط زيست

[ سيدابوالفضل جعفري نژاد ] - كارشناس پژوهشكري علوم اجتماعي

خلاصه مقاله:

دراين مقاله سعي شده است در خصوص مسائل وابسته به جاده بحث و بررسي به عمل آيد و نيز سياست هاي برنامه ريزي مناسب سازي حمل و نقل با محيط زيست كه بيشترين دورنماي كاشه مصرف انرژي را ارائه مي مايد، مورد ارزيابي و نتيجه گيري قرار گيرد.
از مسائل وابسته به جاده كه به طبيعت آسيب مي رساند مي توان به ساخت جاده و نگهداري آن در مصرف منابع طبيعي اشاره كرد. در حالي كه تغيير منظر طبيعت از بين بردن زهكشهاي طيبعي، محيط وحش و سيستم هاي اكولوژيكي نيز از عواقب مربوط به ساخت جاده است.
در عين حال ، طراحي، ساخت و نگهداري نامناسب بود، خود باعث بالا بردن سطح تصادفات به خصوص در كشورهاي در حال توسعه شده است. امروزه در كشورهاي پيشرفته، حفظ محيط زيست بخش عمده اي از برنامه ريزي براي ساخت و نگهداري، جاده ها را تشكيل مي دهد. در اين كشورها سعي بر آن است تا از اثرات منفي حمل و نقل جاده اي بر منظر محيط، سر و صدا، كيفيت هوا و محيط زندگي وحش جلوگيري به عمل آيد . بنابراين هم كاربران و هم استفاده كنندگان از حمل نقل در نتايج محيطي آن شريك هستند. در حالي كه حمل و نقل كارا و كمك كننده به توسعه كشور مورد نياز است و در عين حال محيطي عاري از هر گونه آلودگي مورد نظر است.
تاثير منساب سازي حمل و نقل جاده اي بر محيط زيست در راستاي يك استراتژي توسعه پايدار تاكنون مورد توجه كمتري قرار گرفته است با وجود آنكه اين بخش يكي از بخش هاي عمده تاثير گذار بر محيط زيست بوده، در بسياري از موارد موجب عدم تعادل اكولوژيكي مي شود. توسعه زير بناهاي حمل و نقل جاده اي علاوه بر زمين منابع طبيعي و انرژي بسياري را به مصرف مي رساند.
تاثيرات عمده اكولوژيكي ساخت هاي حمل و نقل عبارتند از :
- از دست رفتن زمين هاي كشاورزي و اختلالات بيولوژيكي؛
- تغييرات در آب هاي سطحي زهكش ها؛
- فرسايش خاك و رسوب گذاري؛
- آلودگي آب، تغييرات در منظر و اكوسيستم
شكي نيست كه براي اجراي سياست هاي توسعه بايد حمل و نقل جاده اي گسترش يابد، منتها حفظ محيط زيست نيز بايد در دستور كار قرار گيرد. ايجاد و توسعه حمل و نقل جاده اي مسائل بسياري را در رابطه با محيط زيست به وجود مي آورد. اين مسائل را مي توان به طور كلي به چهار طبقه تقسيم نمود:
1- مسائل وابسته به وسيله نقليه،
2- مسائل وابسته به جاده،
3- مسائل وابسته به استفاده كنندگان،
4- مسائل وابسته به سياستها خطي مشي ها.

حمل و نقل ، محيط زيست ، مصرف انرژي ، جاده ، توسعه پايدار ، اكولوژي