امكان سنجي استفاده بهينه از زائدات محصولات باغي ( خرما )  Fulltext 

[ محمدحسين كرد ] - كارشناس ارشد سازمان جهاد كشاورزي استان فارس
[ پونه ملكي ] - كارشناس سازمان جهاد كشاورزي استان فارس
[ محمد سرشار ] - دكتري پژوهشكده مهندسي،مركز تحقيقات مهندسي فارس
[ محمدرضا زارعي فرد ] - دكتري پژوهشكده مهندسي،مركز تحقيقات مهندسي فارس

خلاصه مقاله:

ايران يكي از بزرگترين توليد كنندگان خرما در دنيا به شمار مي رود طبق آمار سال 2005 فائو 17/44 درصد از سطح زير كشت جهاني و 13/95 درصد از توليد جهان در اختيار ايران قرار دارد كه از نظر سطح زير كشت، مقام اول و از نظر توليد بعد از مصر حائز مقام دوم دنياست . با توجه به اهميت بازگرداندن زائدات - آن بخش از محصولات كه قابليت مصرف مستقيم انساني ندارند - به عرصه توليد و تبديل آنها به محصولاتي با ارزش افروده بالاتر،تدوين برنامه راهبردي تحقيقات استفاده از زائدات اين محصول ضروري به نظر مي رسد . طبق بررسيهاي انجام شده زائدات درخت نخل را مي توان در چهار گروه دسته بندي نمود -1: ميوه خرماي درجه 3 ، -2 هسته خرما، -3 زائدات حاصل از هرس نخل و -4 تنه درخت نخل كه سالانه مجموعاٌ بالغ بر 500 هزارتن زائدات و 8 ميليون تنه درخت خواهد بود كه قابليت تبديل به محصولاتي از قبيل شيره خرما ، قند مايع، الكل، اسيد سيتريك، خوراك دام، كود آلي، نئوپان و ... را دارد . در اين پژوهش به كمك آناليز SWOT ،نقاط قوت و ضعف، تهديدها و فرصتها شناسائي شدند و بر مبناي نتايج اين آناليز پيشنهادات زير براي استفاده بهينه از اين زائدات جهت توليد محصولات قابل استحصال ارائه گرديد : اتخاذ استراتژي تنوع بخشي در توليد اسيد سيتريك از زائدات ميوه خرما بدين معني كه درحال حاضر توسعه اين صنعت توصيه نميشود، در مورد توليد قند مايع از زائدات ميوه خرما و همچنين توليد نئوپان از زائدات حاصل از هرس نخل نيز استراتژي پيشنهادي همان استراتژي تنوع بخشي است با اين تفاوت كه با توجه به وجود چند واحد صنعتي فعال در اين زمينه تقويت
واحدهاي موجودپيشنهاد مي گردد در توليد خوراك دام از هسته خرما نيز همين استراتژي پيشنهاد مي شود . استراتژي تهاجمي در توليد كود آلي ار تنه و زائدات حاصل از هرس توصيه مي شود بدين معنا كه با توجه به نقاط قوت و فرصتهاي موجود بايد اين صنعت را توسعه داد .

زائدات محصولات باغي، خرما، تحقيقات راهبردي، امكان سنجي،آناليزSWOT