مقايسه تأثير EDTA و كمپوست بقاياي نيشكر

[ مصطفي چرم ] - عضو هيئت علمي دانشكاه شهيد چمران اهواز
[ آذين عليزاده ] - كارشناس ارشد

خلاصه مقاله:

گياهاني كه براي پاكسازي خاك از آلاينده ها مورد استفاده قرار مي گيرند اصطلاحا " انباشتگر ناميده مي شوند . با گياهاني كه در دسترس هستند براي پاكسازي خاك ممكن است سالها و يا حتي يك دهه وقت لازم باشد . به همين دليل گياه پالايي به همراه مواد شيميايي اصلاح كننده مطرح شد . در اين حالت ماده خشك توليد شده افزايش يافته و موجب مي گردد مقدار زيادي عناصر فلزي جذب گياه گردند . گياه پالايي شيميايي عبارتست از استفاده از تركيبات شيميايي و مواد آلي براي بهبود راندمان پالايش عناصرفلزي توسط گياهان . اين تحقيق با هدف مقايسه تأثير كلات كننده سنتزي ) ) EDTA و كمپوست در پالايش خاك آلوده به عناصر كادميم ، سرب و نيكل تحت كشت كلزا ، به صورت آزمايش گلخانه اي در قالب طرح آماري كاملا " تصادفي طراحي و اجرا شد . تعداد 5 بذر كلزا با قوه ناميده 95 درصد در گلدانها كاشته شد و 2 هفته پس از كاشت EDTA به مقادير صفربه عنوان شاهد و 10 و 20 ميلي مول بر كيلوگرم همراه با آب آبياري به گلدانها اضافه شدند . 8 هفته پس از كاشت گياهان برداشت شدند و آناليز خاك و گياه صورت گرفت . نتايج نشان داد كاربرد كلات كننده ها غلظت عناصر سنگين كادميم ، سرب و نيكل را در اندام هوايي گياه و ريشه كلزا افزايش داد . حلاليت عناصر آلاينده در خاك در نمونه هايي كه كلات دريافت كرده بودند نسبت به نمونه هاي شاهد در سطح احتمال 1 درصد به طور معني داري بيشتر بود و اين افزايش در نمونه هاي با سطح بالاي كلات كننده به مراتب بيشتر از سطح كم كلات كننده بود . تأثير كمپوست و EDTA در انتقال عنصر كادميم و سرب از ريشه به اندامهاي هوايي در مقايسه با شاهد معني دار بود . در سطح زياد آلودگي خاك EDTA و كمپوست نقش مؤثري بر انتقال نيكل از ريشه به اندام هاي هوايي در مقايسه با شاهد نشان دادند . نتايج نشان داد كه تأثير كمپوست و EDTA بر ضريب انتقال
و شاخص جذب عناصر در مقايسه با شاهد معني دار بود . افزايش شاخص جذب در تيمارهاي كمپوست را مي توان به نقش مثبت كمپوست در بهبود خواص فيزيكي ، شيميايي و حاصلخيزي خاك مرتبط دانست و كاهش شاخص جذب در تيمارهاي با سطح زياد EDTA را مي توان به ايجاد سميت در گياه و كاهش عملكرد آن نسبت داد .

گياه پالايي، كمپوست ، كلاتهاي سنتزي ، ضريب انتقال ، شاخص جذب