تاثير عدم لحاظ ملزومات معماري در مقاوم سازي لرزه اي آثار تاريخي  Fulltext 

[ حميد رضا وثوقي فر ] - عضو گروه تحقيق آزمايشگاهي مجموعه پاسيفيك دانشگاه بركلي ايالات متحده
[ منيره موسوي ] - دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت در سوانح طبيعي دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

در اين مقاله استدلال هاي مهندسي آسيب هاي وارده كه به دليل عدم لحاظ ملزومات معماري در مسجد امام خميني بروجرد در اثر زلزله دشت سيبلاخور 85/1/11 ايجاد شده است ، مورد بررسي قرار گرفته است. با توجه به استعداد لرزه خيزي ايران، خطر زلزله اين كشور و در نتيجه آثارتاريخي بسيار ارزشمند موجود در اين كشور را تهديد مي نمايد. زلزله دشت سيلاخور استان لرستان كه در 11 فروردين 1385 به وقوع پيوست، به آثار تاريخي اين منطقه آسيب هايي وارد نموده است. بناي تاريخي مسجد امام خميني بروجرد، يكي از اماكن تاريخي است كه در فهرست آثار ميراث فرهنگي كشور نيز به ثبت رسيده است، اين بنا در اثر زلزله مذكور متحمل خسارات فراواني شده است. بررسي فني ، بر روي آسيب هاي وارده به قسمت هاي مختلف اين بنا از جمله گنبد، ايوان شمالي و جنوبي ، صحن مسجد انجام شده است. با مطالعه آسيب هاي وارده به اين بناها مي توان ابراز نمود كه براي جلوگيري از چنين اتفاقاتي بايد در رويه مرمت آثار تاريخي تجديد نظر گردد. با بررسي فني و قياس بين ايوان شمالي و جنوبي اين مسجد مشخص مي گردد كه اشتباه در مقاوم سازي يكي از مسائلي است كه پايداري اين بناها را در هنگام بروز زلزله تهديد مي نمايد. از ديدگاه ديگر عدم رعايت اصول مرمت نيز باعث بروز مشكلاتي شده است. از عوامل مهم ديگر در تشديد خرابي ها عدم رعايت اصول فني رايج گذشته در امر مرمت بوده است. با توجه به جديد بودن علم مقاوم سازي بناهاي تاريخي در دنيا شايسته است با عنايت بر خسارات وارد بر اين مسجد و موارد مشابه ديگر از جمله ارگ بم، مسجد جامع بروجرد و امامزاده جعفر بروجرد را هكارهاي مناسب مطابق با استدلال هاي صحيح مهندسي و مطابق با اصول مرمت ارائه گردد. همچنين براي كاهش اثر زلزله بر بنا هاي تاريخي لازم است ، نمودار گردشي مناسب كه در بر گيرنده موارد لازم در انجام آزمايشات و تحليل هاي عددي در مقاوم سازي و علم مرمت ، در هم ادغام شود. نمودار گردشي ارائه شده در اين مقاله، در برگيرند كليه مراحل مقاوم سازي در ارضاء نمودن محدوديت هاي معماري مرمت مي باشد.

زلزله ،آسيب پذيري، بناهاي تاريخي ، مقاوم سازي، مسجد امام خميني بروجرد