[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

فرم هاي آزاد، فرم هاي كارا  Fulltext 

[ مهرداد كريمي مشاور ] - پژوهشگر دوره دكتري معماري، پرديس هنرهاي زيبا، دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

تحول فرمهاي ساختماني در دوره هاي مختلف همواره سير منطقي را طي نموده است در برخي دوران اساس اين تغييرات بر اساس توانايي هاي ساخت و همزمان بر اساس معيارهاي زيبايي شناسي بوده است. اساس زيبايي در برخي موارد بر اساس كارايي مي باشد و اين اصل همواره تغيير دهنده الگوهاي زيباشناختي در دوره هاي مختلف بوده است.اين نوشتار تحقيقي است براي بيان عوامل تاثير گذار بر شكل گيري فرم در رابطه با سازه و تاسيسات مي باشد.
امروزه بر اساس تحولات صورت گرفته در طراحي ، فرمهاي ساختماني ديگر خلق فرم معماري صرفا" بر اساس طراحي احجام نيست بلكه روندي از ايده پردازي در طراحي معماري، طراحي سازه و طراحي تاسيسات و راهكاري براي تلفيق تمامي عوامل ذكر شده مي باشد. معماري در يك رابطه سه جانبه با سازه و تاسيسات قرار دارد. الويت دادن به هر كدام از اين سه عامل موجب بروز نتايج مختلفي در اثر معماري مي گردد. بطور مثال مي توان به معماري سانتياگو كالاتراوا در اولويت به سازه اشاره كرد يا به معماران هاي-تك در اولويت به تاسيسات و سازه اشاره كرد. هر كدام از آثار ذكر شده داراي مزاياي مختص خود مي باشند كه بر اساس شرايط عملكردي و محيطي قابل نقد و بررسي مي باشند. آنچه در اين راستا حائز اهميت است صرفا رسيدن به فرم زيبا نمي باشد بلكه مهمترين اصل طراحي فرمي كارا بر اساس انتخاب صحيح متغيرها مي باشد. اولويت قرار دادن هر عاملي در طراحي فرم معماري بايد بر اساس نيازهاي جامعه و شرايط زماني باشد، عدم توجه به كارايي فرم در طراحي معماري ومسائل بنيادي و توجه بيش از حد به مسائل فلسفي و معنايي ظاهري كه بيشتر به توجيه آثارمعماري شبيه است تا دلايل منطقي طراحي فرم ، مشكلي است كه امروزه بر سر راه معماري قرار دارد. بايد متوجه بود كه قبل از اينكه معنا در معماري حائز اهميت باشد جوابگويي به نيازهاي سكونتي از اهميت بالاتري برخوردار است طبيعت همواره بعنوان آموزگار بزرگ انسان ها بوده است. فرم هاي موجود در طبيعت به بهترين نحوي در سازگاري با محيط اطراف شكل مي گيرند و همواره تعادل در طبيعت با صرف كمترين انرژي و بيشترين كارايي وجود دارد. يكي از شاخصه هاي فرم هاي طبيعي آزاد بودن فرم ها در شكل يابي مي باشد. اين اصل مي تواند در معماري نيز راهگشاي طراحي فرم با هدف كارايي باشد.
با در نظر گرفتن اصل فوق و بازدهي اقتصادي پروژه در شرايط زماني مي توان تعادلي براي طراحي فرم معماري تعيين كرد . از يك سو آموزه هاي طبيعت كه به ما مي آموزد هيچ فرمي در طبيعت به سادگي فرمهاي هندسي نمي باشد و از سوي ديگر عوامل اقتصادي پروژه كه تمايل به ايجاد فرم هاي هندسي و سنتي دارد كه نهايتا در هر دوره زماني بر اساس شرايط ، معماري از سوي فرم هاي هندسي و سنتي به سمت فرم هاي آزاد و طبيعي حركت مي كند كه نتيجه اين حركت به فرم هاي كارامد بر اساس قوانين موجود درطبيعت ختم مي شود . حركت معماري امروزين به سمت انطباق پذيري را مي توان ادامه اين حركت به سمت قوانين طبيعت دانست. آنچه در ادامه اين حركت قابل پيش بيني است ايجاد مفاهيم جديدتري از طبيعت همچون انيميشن)جان بخشي( يا معماري هوشمند است كه در آن اجزاي مختلف معماري همچون ارگانيسمي زنده در خدمت انسانها خواهند بود و جمله آخر اينكه رسيدن به فرمهاي كارا از طريق فرمهاي آزاد مي باشد.

فرم آزاد، فرم كارا، سازه كارا، تاسيسات، مصالح آزاد