معماري به مثابه يك ارگانيسم  Fulltext 

[ منصور ابافت يگانه ] - دانش آموخته كارشناسي ارشد معماري از دانشگاه تربيت مدرس
[ محمد رضا بمانيان ] - استاد يار گروه معماري دانشكده هنر دانشگاه تربيت مدرس
[ مجتبي انصاري ] - استاد يار گروه معماري دانشكده هنر دانشگاه تربيت مدرس

خلاصه مقاله:

بشر از ابتدا تاكنون همواره در ارتباط و مانوس با طبيعت و ارگانيسمهاي طبيعي بوده است و مواجهه وي با آنها در دوره هاي مختلف الگو وارههاي مختلف و گاها" متضاد را شكل داده است. اما در هر حال ارگانيسمهاي طبيعت منبع الهام و الگوبرداري بشر بوده است. معماران نيز به نوبه خود از اين الهامات و الگوها بهره برده اند، كه البته همواره نتايج مثبت و موفقيت آميزي نداشته است چرا كه ميزان موفقيت بستگي الگوبرداري ازارگانيزمهاي طبيعي به ميزان درك و شناخت ذات ارگانيسمها و اصول و قوانين حاكم بر آنها و نحوه باز آفريني اين نظامندي در معماري بوده است.
در دوره هاي معاصر نيز قياسهاي زيست شناسانه معماري مطرح شده، كه بيشتر به جنبه هاي فرمي و كالبدي مي پردازد، تا به شناخت ذات و ماهيت ارگانيسمها و قوانين و نظام حاكم بر ساختار آنها. و به همين دليل ايراداتي اساسي نيز به آنها وارد است. معماري انساني نيز همانند خود انسان يك كل يكپارچه ، وحدتمند و هماهنگ است. كلي كه ماهيتي فراتر از ماهيت و ويژگيهاي اجزاء تشكيل
دهنده آن دارد. خصلتي كه در ارگانيسمهاي طبيعي به بهترين وجه نمود پيدا كرده است. اما با توجه به اينكه ارگانيسمهاي طبيعي فاقد ابعاد روحاني و معنوي هستند، كه تمييز دهنده انسان از ساير ارگانيسمهاست ،بنابر اين الهام گيري و الگوبرداري از اصول، قوانين و نظامهاي حاكم بر ساختار ارگانيسمها، صرفا"در جهت باز آفريني آن در ابعاد فيزيكي معماري انساني است و تامين نيازهاي معنوي انسان و دست يابي به فضايي در شئان آن با شناخت ذات ارگانيسمها همراه با شناخت ابعاد معنوي خود انسان ميسر خواهد بود. اين مقاله به ارائه اصول، قوانين و نظامهايي از ساختار ارگانيسمها ي طبيعت پرداخته و نحوه استفاده از ذات و ماهيت ارگانيسمها در معماري را تبيين نموده و فراروي از اصول ارگانيسمها به منظور حصول به يك معماري انساني با تمام ابعاد اش را ياد آور مي شود.

معماري، ارگانيسم، طبيعت، سيستم، الگوبرداري