مسئوليتها و نقش هاربرماستر در تأمين بندر ايمن

[ علي مرادي ] - کارشناس مسئول امور دريايي

خلاصه مقاله:

داشتن بندر ايمن به عوامل متعددي بستگي دارد ، از جمله آنها مديريت و اداره کشتيهاي متردد به بندر مي باشد . در اين ميان نقش هاربر ماستر ( Harbour Master) که بين تسهيلات بندري و شناورها تعامل ايجاد مي کند ، بسيار حائز اهميت است . در زمينه فعاليتها و وظايف هاربر ماستر مقررات يا استاندارد بين المللي وجود ندارد که بتوان با تکيه بر آنها امور مربوطه را بطور يکنواخت و منسجم انجام داد . بدين لحاظ مسئولين هر بن در مجبور به استفاده از قوانين ملي و محلي هستند اين قوانين در کشورهاي مختلف متفاوت مي باشد. مقاله حاضر به حيطه فعاليت هاربر ماستر مي پردازد و بر اهميت تعيين شيوه هاي استاندارد براي اين فعاليتها تأکيد مي نمايد . امروزه تقريباٌ براي بيشتر فعاليتهاي دريايي و بندري شيوه هاي استاندارد بين المللي وجود دارد . تعريفي که از هاربر ماستر در سطح بين المللي وجود دارد عبارت است از : هاربر ماستر شخصي است داراي دانش ، تخصص و تجارب دريايي که توسط مقامات ذيصلاح بندر تحت اختيار قانوني (Statutory Power) آنها براي نيل به اهداف تعيين شده يعني ايمني و کارآئي بندر، انتخاب مي شود . اختيارات و وظائف هاربر ماستر با وضع قوانين توسط مقامات بندر و مقررات متعدد ديگر تعيين مي شود. هاربر ماستر بعنوان کارمند ارشد با اختيارات و مسئوليتهاي حقوقي به منظور ايفاي وظائف مقام ات بندر براي حصول اطمينان از تأمين ايمني دريانوردي و استفاده ايمن و کارآ از امکانات بندر براي همه استفاده کنندگان را فراهم مي نماي د. در ايفاي وظائف مقامات بندري براي تسهيل استفاده ايمن و کارآ از بندر ، هاربر ماستر از انجام مساحي (هيدروگرافي ) ، علامت گذا ري و حفظ و نگهداري کانالهاي دسترسي به بندر ، حوضچه ها و .... اطمينان حاصل و بطور مستقيم و يا از طريق ساير مسئولين ايجاد اطمينان کند که محيط عملياتي ايمن حفظ و موارد ايمني رعايت مي شود. همچنين از در اختيار قرارگرفتن اطلاعات مورد نياز دريانوردان با روشها ي صحيح و با جزئيات مربوط به هر نوع تغيير ، خطرات يا موانع که بر فرآيند ايمني ناوبري موثر باشد، اطمينان حاصل نمايد.در بنادر ايران هاربر ماستر (Harbor Master) به رئيس اداره امور درياي ي اتلاق مي شود ، البته اصطلاح هاربر ماستر فراتر از وظائف پيش بيني شده در ش رح وظائف رئيس اداره امور دريايي مي باشد که در مقاله به اين وظائف اشاره خواهد شد.