بار صدمات ناشي از حوادث شغلي و محاسبه آن به کمک شاخص DALY

[ يحيي رسول زاده ] - دانشجوي دکتراي بهداشت حرفه اي و عضو هيات علمي علوم پزشکي اروميه
[ محمدعلي حيدرنيا ] - استاديار دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي
[ ابوالفضل قهرماني ] - عضو هيات عملي دانشگاه علوم پزشکي اروميه

خلاصه مقاله:

بهبود سلامت و ايمني در کار مي تواند منافع اقتصادي براي شرکتها، کارکنان و جامعه به دنبال داشته باشد. حوادث و بيماريهاي ناشي از کار مي توانند هزينه هاي هنگفتي را براي شرکتها به بار بياورند به ويژه براي شرکتهاي کوچک که حوادث شغلي مي تواند يک معضل مالي عمده اي باشد وليکن قبولاندن اين مسئله به کارفرمايان و تصميم گيرندگان و سودمندي شرايط کاري ايمن و سالم کار مشکلي است. برآوردهاي مالي يا اقتصادي و ارائه يک بررسي واقعي از هزينه هاي کلي ناشي از حوادث و فوايد حاصل از پيشگيري از حوادث مي تواند يک روش موثر باشد، هم هزينه هاي قابل محاسبه به صورت کمي و هم هزينه هايي که فقط مي توان به صورت اصطلاحات يا شاخص هاي کيفي بيان کرد. هزينه هاي ناشي از حوادث و فوايد ناشي از شرايط ايمن و بهداشتي شامل حال کارگران و خانواده هاي آنها، سيستم مراقبتهاي بهداشتي، شرکتهاي بيمه، ارائه کنندگان خدمات ايمني و بهداشت شغلي، کارفرمايان و مديران و شرکاي کارخانجات و شرکتها، مصرف کنندگان، درآمدهاي عمومي و غيره مي باشد. بهترين روش براي به دست آوردن يک بينش واقعي به هزينه هاي ناشي از حوادث شغلي انجام يک ارزيابي اقتصادي است که در سه سطح کارگران يا کارکنان، شرکت و در کل جامعه صورت مي گيرد که براي هر سطح شاخصهاي مختلف متناسب با ويژگيهاي بومي هر کشور به کار برده مي شوند. در کنار شاخصهايي مثل ضريب شدت، شدت تکرار و Safety Factor با مزايا و معايب مربوطه يک شاخص جهاني ديگري از سال 1996 تحت عنوان Disability Adjusted Life years DALY يا سالهاي سالم از دست رفته عمر براي بيان بار صدمات ناشي از يک حادثه و يا يک بيماري در سطح کارگران و جامعه و در خصوص کيفيت زندگي مورد استفاده قرار گرفت که هدف اين مقاله معرفي اين شاخص و نحوه محاسبه و کاربرد آن مي باشد.اين مطالعه به روش مروري و کتابخانه اي تهيه و تنظيم گرديده است که بدين منظور نزديک به 18 مقاله معتبر منتشر شده در مجلات عملي پژوهشي دنيا در ارتباط با شاخص DALY مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس مطالعه مقالات موجود، شاخص DALY يک شاخص Socio- economic بوده و حاصل جمع دو معيار YLL سالهاي عمر از دست رفته به علت مرگ زودرس و YLD سالهاي سالم از دست رفته به علت زندگي توام با نا تواني مي باشد که معيار اول با دانستن تعداد موارد مرگ ناشي از حوادث شغلي و سالهاي اميد به زندگي افراد به کمک يک فرمول محاسبه مي شود و معيار دوم با دانستن موارد وقوع صدمات غير کشنده حوادث شغلي، وزن ناتواني و طول دوره ابتلا به ناتواني به کمک فرمول مربوطه محاسبه مي شود. در شاخصهايي نظير شاخص شدت و حدت و يا فاکتور ايمني براي هر صدمه اي مقدار کمي ثابتي بر حسب روزهاي کاري از دست رفته در نظر گرفته شده است و به مسئله کيفيت زندگي افراد حادثه ديد ه يا دچاري بيماري مثل اميد به زندگي، سالهاي سالم از دست رفته، سالهاي نا تواني در انتظار فرد، تفاوت توانايي ها در دهه هاي مختلف زندگي و کاهش آن در سنين بالا و غيره توجه نشده است که در بين افراد کاملا متفاوت بوده و نمي توان براي همه به يک شکل محاسبه کرد. لذا شاخص DALY در حيطه تبعات صدمات ناشي از حوادث شغلي و همين طور بيماريهاي شغلي در سطح افراد و جامعه به عنوان يک شاخص اقتصادي -اجتماعي در مطالعات ايمني و بهداشت و نيز بيان تاثير سوء عوامل زيان آور شغلي به کار برده شده و با نشان دادن اين تبعات به شکل ملموس و قابل درک در خصوص اهميت توجه به امر پيشگيري از حوادث و بيماريهاي شغلي و سالم سازي و ايمن سازي محيط هاي کار بسيار موثر واقع گردد.

حوادث ناشي از کار ، صدمات ، هزينه هاي اقتصادي حوادث شغلي ، DALY ، ايمني و بهداشت