نقش مشاركتهاي مردمي در سيستم مكانيزه جمع آوري زباله  Fulltext 

[ منيره مجلسي ] - مدير گروه بهداشت محيط دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي دانشكده بهداشت

خلاصه مقاله:

مديريت مواد زائد جامد در شهرهاي مختلف ايران به دليل بافت فرهنگي، جمعيت، اقتصاد، مصرف بي رويه مواد، عدم آگاهي و عدم توجه مردم، عدم احساس مسئوليت، طبيعت ناهمگون و گسترده مواد زائد، عدم اجراي مقررات ، قوانين و كمبود امكانات در عرصه خدمات شهري با مشكلاتي روبرو مي باشد. به منظور فائق آمدن بر بسياري از مشكلات لازم است كه اقدامات جدي در امر بهينه كردن مراحل مختلف مديريت مواد زائد توليد و نگهداري در محل، جمع آوري، حمل و نقل، پردازش و بازيافت و دفن بهداشتي صورت گيرد . در كليه مراحل مديريت يكي از كليدهاي موفقيت آگاهي و مشاركت مردمي مي باشد. البته اين امر مهم در مرحله توليد و نگهداري در محل ا ز اهميت ويژه برخوردار است كه بازتاب آن بر مراحل بعدي يعني جمع آوري و حمل و نقل و دفع تاثير گذار است.
مكانيزه كردن سيستم جمع آوري راه حلي است در جهت بهينه كردن و اقتصادي كردن سيستم جم عآوري. زيرا جم عآوري متداول (سنتي) مواد زائد شهري كاري بسيار پرزحمت و مشكل است كه نسبت به سيستم جمع آوري مكانيزه نياز به صرف هزينه و كارگر بيشتري دارد. از جمله مهمترين اهداف سيستم مكانيزه جمع آوري در كلان شهري مثل تهران شامل موارد زير است:
كاهش هزينه جم ع آور ي، افزايش فعالي ت هاي بازيافت مواد، كاهش وسائط نقليه جمع آوري، كاهش نياز به كارگر، كاهش اثرات آلودگي حاصل از پارگي و پراكندگي كيسه هاي زباله، افزايش پاكيزگي شهر، كاهش آسيب ها و صدمات ناشي از تماس كارگران با زباله، كه در راستاي اين اهداف مشاركت شهروندان يكي از كليدهاي مهم موفقيت ميباشد.
از مهم ترين عوامل موثر بر ميزان مشاركت مردم آگاهي ، آموزش و ايجاد انگيزه در آن ها به رو ش هاي مختلف مي باشد، البته آگاهي به تنهايي موثر نم يباشد چون پيامد آگاهي بايد تغيير نگرش و در نتيجه تغيير رفتار و اقدام به مشاركت باشد. در روش هاي آموزش سنتي به مردم گفته مي شود كه چه كار انجام دهند و مردم تبعيت م يكنند ولي در رو شهاي نوين رويكرد از بالا به پايين مردم در تصميم گير يها نيز مشاركت دارند لذا پيشنهاد مي گردد كه مشاركت مردمي در تصميم گيريها و سياستگزار يهاي مديريت مواد زائد در محله افزايش يافته و ارتقاء آگاهي و نگرش و تغيير رفتار در آنان با توجه به روش ها و الگوهاي جديد دنيا اجرا شود . بعلاوه از طريق پرداخت هزينه براي زباله بيشتر ، مسئوليت توليدكنندگان زباله گسترش يابد . دفعات جمع آوري دستي بتدريج در محله ها كاهش يافته و برنامه تفكيك مواد زائد در مبداء و بازيافت مواد افزايش يابد . جريمه ها، مجازات و ساير ضمانت هاي اجرايي در راستاي قوانين و آئين نامه هاي مديريت پسماندها در مورد متخلفين در محله اجرا شود. در بعضي مواقع جهت پيشبرد اهداف طرح، برنامه ريزي مشاركت اجباري نيز لازم مي باشد.

مشاركت مردمي، مواد زائد جامد، دفع مكانيزه زباله و سيستم مكانيزه