طرح مديريت پسماندهاي بست هبندي با روش DSD (Duale System Destschland)  Fulltext 

[ هايده شيرزادي گيلاني ] - مدير عامل شركت بازيافت موادشهرداري كرمانشاه

خلاصه مقاله:

افزايش سطح رفاه ، تغيير الگوي مصرف و در نتيجه توليد انبوه مواد بسته بندي و محدوديت مكان براي دفن پسماند در دهۀ 80 ميلادي يك شرايط تهديدآور در بخش مديريت جمع آوري و دفن پسماند براي شهرداري هاي آلمان به وجود آورده است . همچنين بررسي تمام شدن ذخاير طبيعي در پايان دهه 80 سياست محيط زيست آلمان را شديداً تحت فشار قرار داده. متوجه شدند كه بايد برنامه ريزي پايداري براي مديريت پسماندهاي بسته بندي به عمل آورند و حركت يكطرفه اقتصاد به حركت اقتصاد چرخشي تبديل كنند . لذا براي اولين بار در جهان در آلمان در سال 1992 قانون مديريت پسماندهاي بسته بندي را تصويب نمودند . تمامي توليدكنندگان مواد بسته بندي ملزم به جمع آوري و برگشت مواد جهت استفاده مجدد گرديدند. بر اين اساس شركت DSD (مخفف Duale System Deutschland به معني سيستم دومي آلماني) با مشاركت 400 توليدكننده آلمان براي مديريت پسماندهاي بسته بندي تاسيس گرديد . تمامي توليدكنندگان و مصرف كنندگان مواد بسته بندي براي عرضه كالاي خود ، ملزم به امضاء قرارداد با شركت DSD و شناسايي كالاي خود با علامت نقطه سبز گرديدند . در مقابل براي توليد و مصرف هر تن مواد بسته بندي ملزم به پرداخت مبلغي براي جمع آوري ، جداسازي و بازيافت و پردازش به صندوق DSD گرديد. شركت DSD از از طريق انعقاد قرارداد با شركت هايي اقدام به جمع آوري ماهيانه پسماندهاي بسته بندي كه در كيسه هاي زرد توسط شهروندان جداسازي و نگهداري مي گردد، نموده و پس از جمع آوري به واحدهاي جهت جداسازي و سپس بازيافت و پردازش انتقال يافته و از محل تعرف هدريافت ح قاستفاده از علامت سبز هزينه هاي آن را پرداخت مينمايد.
هم اكنون 26 كشور عضو شركت DSD هستند. به طوري كه اتحاديه اروپا خود به تشكيل يك سازمان به نام Pro Europe براي تدوين و برنامه ريزي مديريت پسماندهاي بسته بندي در اروپا نموده است و براي كشورها تعيين تكليف نموده تا سال 2008 به نسبت چند درصد مواد بسته بندي توليد شده را جمع آوري و بازيافت نمايند و تا پايان سال 2007 برنامه تا سال 2014 مواد بسته بندي ارائه خواهدشد.
در كشور ايران هنوز در ابتداي خط هستيم . با وجود توليد انبوه روزافزون پسماندهاي شهري ناشي از همين مواد بسته بندي هنوز هيچ اقدام قنوني صورت نگرفته است. بر اساس محاسبات آناليز فيزيكي 48 شهر سال 13/8 درصد پسماندها را برابر 30 درصد حجم پسماند بسته بندي تشكيل مي دهد . يعني به نسبت سرانه توليد پسماند هر نفر به طور متوسط 17 الي 20 كيلوگرم پسماند بسته بندي توليد مي كند . توجه كنيد، يعني يك سوم هزينه هاي جمع آوري و هزينه هاي دفن كه شهرداري ها متحمل مي شوند مربوط به پسماندهاي بسته بندي است كه سود آن را توليدكنندگان دريافت مي كنند بار هزينه هاي آن را شهرداري ها و مشكلات آلودگي هاي آن را محيط زيست تحمل نمايد.
لذا ضرورت دارد كه شهرد اري ها يك اتحاديه تشكيل دهند و از سازمان صنايع درخواست نمايند كه همانند ساير كشورها ،توليدكنندگان مواد بسته بندي براي مواد رنگ و رنگ بسته بندي خود برنامه ريزي نمايند.