آلودگي منابعغذايي و مهم آب دريا در حوادث هسته اي ارزيابي آلودگي هسته اي عوامل زيستي و منابع غذايي مهم درياي سياه، Barent ، شمال، نروژ و آبهاي آتلانتيك  Fulltext 

[ وحيده غبيشاوي ] - دانشگاه مالك اشتر- مركز تحقيقات علوم و فن آوري زيستي

خلاصه مقاله:

به دنبال حادثه چرنوبيل در سال 1986 و بارش موادراديواكتيو ناشي از آن در درياي سياه، نمونه هاي ماهيان درياي سياه بطور هفتگي و ماهيانه براي مدت 3 سال از نظر آلودگي راديواكتيو مورد ارزيابي و بررسي قرار گرفتند. سطوح توتال گاما اكتيويتي 1131 (يد 131)، Ruthenium ، سزيم 134 و 137 در نمونه هاي ماهيان، مقاديري خدود 37 تا 45 بكرل در كيلوگرم را در سال 1986 نشان داد.
راديونوكلئيدهاي چرنوبيل همچنين در نمونه هاي صدف دريايي، حلزون دريايي و جلبك هاي بزرگ دريايي پس از حادثه مورد ارزيابي قرار گرفتند كه در اين سنجش بيشترين اكتيونيتي متعلق به سزيم 137 بود ومقدار آن 142 و 289 بكرل در كيلوگرم وزن خشك براي صدف هاي دريايي طي سال 1986 برآورد شد.
متخصصين تركي در سال 1997 يك سري راديونوكلوئيدهاي antropogenic يعني پلوتونيم 210، سرب 210، اورانيم 238، توريم 232 و پتاسيم 40 را در نمونه هاي رسوبات و منابع آبزي در 7 نقطه از درياي سياه را شناسايي نمودند و نتايج حاصله نشان داد كه اورانيوم 238 و پلوتونيم 210 بيشترين اكتيويتي و غلظت را در ماهي كولي (anchovy) از 238 تا 101 بكرل در كيلوگرم و از 94 تا 112 بكرل در كيلوگرم در وزن خشك را دارا بودند.
Tc99 (تكنسيوم 99) هم پس از ارزيابي در سخت پوستان و نرم تنان نشان داد كه صدف هاي دريايي و خرچنگ ها از حساسيت بيشتري برخوردارند و بالاترين غلظت Tc99 در خرچنگ ها بوده و در حدود 12 تا 26 بكرل در كيلوگرم وزن مرطوب مي باشد.
در جلبك هاي دريايي خارج از سواحل جنوبي نروژ در طي انتشار ايزوتوپ ها از تاسيسات هسته اي Sellafield در سال 1999 بالغ بر 510 بكرل در كيلوگرم Tc99 در آنها مشاهده شد.
اخيرا كشف شد كه جلبك هاي قهوه اي موجود در شمال آبهاي آتلانتيك كارايي زيادي به عنوان يك شاخص زيستي در تعيين آلودگي سواحل درياها را دارا مي باشند، بطوري كه اين جلبك ها مي توانند radioincidence باشند.
نهايتا اين يافته ها در تعيين درصد آلودگي منابع آبزي مهم بوده و شايان ذكراست كه بخش مهمي از اين منابع، جزء منابع غذايي انسان محسوب مي شود.
صنعت صادرات ماهي و محصولات و فرآورده هاي آن از جمله خاويار نه تنها بخش عمده اي از منابع غذايي پروتئيني ما انسان ها را فراهم مي آورند بلكه با اتلاف و نابودي آنها از طريق حوادث هسته اي خسارات جبران ناپذيري به اقتصاد منابع غذايي دريايي ما وارد مي شود.
لذا وقوع حوادث هسته اي در منابع آبي و آبزيا ن يك هشدار مهم است و براي همين اقدامات لازم سلامت و بهداشت آب و محافظت پرتوي آن را مي طلبد.