ارائه مدل رياضي جهت برآورد خشكسالي هيدرولوژيك در مناطق خشك مركزي ايران  Fulltext 

[ مهدي وفاخواه ] - عضو هيات علمي گروه آبخيزداري، دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تربيت مدرس
[ محمد مهدوي ] - استاد دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تهران، كرج - دانشكده منابع طبيعي

خلاصه مقاله:

خشكسالي از جمله بلاياي طبيعي است كه رخداد آن اثرات بسيار زيانباري بر محيطهاي اكولوژيك وارد مي سازد. بررسي علمي اين بليه طبيعي يكي از نيازهاي اساسي برنامه ريزي هاي كشاورزي و منابع آب در اقاليم خشك و نيمه خشك محسوب مي گردد. تحليل جريانهاي حداقل روشي براي برآورد خشكسالي هيدرولوژيك است. از ميان روشهاي برآورد جريانهاي حداقل در مناطق فاقد آماركافي، آناليز منطقه اي جريان حداقل روشي است كه متكي بر آمار واقعي بوده و لذا نتايج آن قابل اعتمادتر مي باشد. لذا اين روش براي برآوردخشكسالي هيدرولوژيك درمناطق خشك مركزي ايران به كار گرفته شد.
در اين مطالعه با بررسي كليه ايستگاه هاي موجود درمنطقه مورد مطالعه، 22 ايستگاه هدرومتري مناسب انتخاب و سپس جريانهاي حداقل 1، 7، 15 و 30 روزه هر يك از ايستگاه ها با استفاده از آمار دبي روزانه با ترسيم منحني هاي تداوم جريان ساليانه برآورد شد. با بكارگيري هشت تابع توزيع آماري، تابع توزيع لوگ نرمال سه پارامتري بعنوان مناسبترين توزيع منطقه اي انتخاب گرديد. و جريانهاي حداقل 1، 7، 15 و 30 روزه با دوره برگشت 2 ساله برآورد گرديدند. همچنين هشت پارامتر فيزيوگرافي، دو پارامتر اقليمي و يك پارامتر زمين شناسي براي حوزه هاي منتخب تعيين شد. سپس با استفاده از روش رگرسيون گام به گام جريانهاي حداقل 1، 7، 15 و 30 روزه با دوره برگشت 2 ساله با 11 پارامتر اندازه گيري شده ارتباط داده شد و مدلهاي براي برآورد خشكسالي هيدرولوژيك درمناطق خشك مركزي ايران ارائه گرديد. همچنين اين روش نشان داد كه سه متغير مساحت، متوسط بارندگي ساليانه و درصد سازندهاي نفوذپذير اهميت بيشتري از بقيه پارامترها داشته و بيشترين تاثير را در خشكسالي هيدرولوژيك دارا مي باشند.

خشكسالي هيدرولوژيك ، جريانهاي حداقل ، آناليز منطقه اي ، لوگ نرمال سه پارامتري ، رگرسيون گام به گام