يخچال و توليد يخ مصنوعي  Fulltext 

[ محمدحسين پاپلي يزدي ] - دانشگاه فردوسي مشهد
[ مجيد لباف خانيكي ] - فصلنامه تحقيقات جغرافيايي

خلاصه مقاله:

مصرف يخ و نوشابه خنك يك پديده تمدني است كه در سرزمين ايران از ديرباز وجود داشته است. درمناطقي كه شرايط اقليمي باعث باقي ماندن برف و يخ زمستاني در ارتفاعات مي شده، سازه و سازمان خاصي براي توليد يخ وجود نداشته، بلكه از ذخاير طبيعي يخ بهره برداري مي شده است. اما در بيشتر مناطق كويري ايران، انباري براي نگهداري يخ مي ساختند كه به يخچال موسوم بوده است. يخچالها با تكنيك هاي معماري ايراني بگونه اي ساخته مي شده اند كه در شرايط آب و هوايي منطقه يخ را به خوبي از فصل زمستان تا اواخر فصل تابستان نگه مي داشته استا. يخچالها داراي مالكيت خصوصي بوده و درآمد خوبي براي صاحبانشان داشته اند. زيرا معمولا مشتريان يخ، اشراف و اعيان بوده اند. از آنجا كه اشراف بيشتر در شهرها ساكن بوده اند بنابراين، يخچالها پيرامون شهرها بنا مي شده اند. از تعدا اين يخچالها ميتوان به مركزيت يك شهر قديمي پي برد. زيرا شهرهاي عمده، بيشتر از ساير جاها جاذب اعيان و اشراف بوده اند.
يخچالها بدليل ويژگي كالايي كه عرصه مي كرده اند داراي ويژگي هايي هستند كه از نظر تاريخي و اجتماعي قابل بررسي هستند. مثلا پديده وقف در يخچالها شكل ويژه اي بخود مي گيرد.

يخچال ، يخ و برف طبيعي ، ذخيره سازي يخ و برف طبيعي توليد يخ ، حوضچه هاي تهيه يخ ، يخچالهاي گنبدي ، يخچالهاي تونلي ، يخچالهاي خشت و گلي ، يخچالهاي جابان ، يخچالهاي سنگي