تبيين مدل اسكالوگرام در تعيين خشكسالي (مطالعه موردي شهركرد)  Fulltext 

[ علي براتيان ] - كارشناس مسئول هواشناسي كاربردي

خلاصه مقاله:

جهت آشكار سازي تغييرات بوجود آمده در عناصر جوي، مدل يكي از بهترين چشم اندازها را نشان مي دهد و مدل مورد نظر (مدل اسكالوگرام) هرچه بيشتر در موارد اقتصادي بكار گرفته شده است ولي از آنجائيكه از رابطه بين ميانگين هاو انحراف معيار داده ها اقدام به رتبه بندي مي نمايد در مطالعات جهان طبيعي خصوصا اقليم شناسي مي تواند كاربرد هاي فراوان داشته باشد و با توجه به اينكه خشكسالي ناشي از عوامل مختلف جوي مي باشد كه هر كدام درصورت تغيير مي توانند بر شدت اين پديده تاثير بگذارند و سبب كاهش يا افزايش تنش آن گردند. لذا در اين مقاله سعي بر آن است تا با استفاده از اين مدل كه تعداد ده عنصر جوي (شامل : متوسط حداكثر دما، متوسط حداقل دما، حداكثر مطلق دما، حداقل مطلق دما، مجموع بارش، حداكثر بارش روزانه، تعداد روزهاي باراني، تعداد روزهاي يخبندان ، حداكثر رطوبت نسبي، حداقل رطوبت نسبي) را در طول فصل رشد مورد بررسي قرار مي دهد، ميزان شدت خشكي در ارتباط با عوامل مختلف جوي اندازه گيري شده و سالهاي اماري را بر اساس ميزان و شدت تنش هاي ايجاد شده در اثر خشكي طبقه بندي نمود لذا در اين خصوص از آمار ايستگاه شهركرد جهت ارائه مدل استفاده شده است و سالهاي مورد نظر بر اساس ميزان تغييرات اقليمي و تنش حاصل از اين تغييرات بر اساس پارامترهاي جوي طبقه بندي گرديد. اين مدل با توجهب ه محاسبات اقدام به طبقه بندي سالهاي آماري جهت تعيين ميزان شدت خشكسالي مي نمايد و مي توان ملاحظه كرد هميشه كم بارش ترين سال، مصادف با شديدترين خشكسالي نمي تواند باشد و نقش عوامل ديگر در اين ميان نيز همتراز بارش خواهد بود. نتيجه اين تحقيق براي ايستگاه شهركرد در ده ساله 1380-1371 نشان دهنده وقوع شديدترين خشكسالي در سال 1378 و مرطوب ترين سال 1371 مي باشد.

مدل ، اسكالوگرام ، خشكسالي ، شدت خشكي