بررسي تغييرات مكاني بارندگي ماهانه در مناطق خشك و نيمه خشك جنوب شرق ايران  Fulltext 

[ سيما رحيمي بندرآبادي ] - كارشناس ارشد پژوهشي پژوهشكده حفاظت خاك و آبخيزداري
[ محمدحسين مهديان ] - استاديار پژوهشي پژوهشكده حفاظت خاك و آبخيزداري

خلاصه مقاله:

در بسياري از مطالعات علاوه بر بررسي تغييرات زماني بارندگي، تغييرات مكاني آن نيز در نظر گرفته مي شود. روشهاي مختلفي براي برآورد ميزان بارندگي وجود دارد كه از جمله آنها مي توان به روشهاي زمين آماري اشاره نمود. روشهاي زمين آماري به دليل در نظر گرفتن همبستگي و موقعيت و آرايش داده ها، از اهميت زيادي برخوردار هستند. در مناطق خشك و نيمه خشك به دليل پراكندگي ايستگاه ها و تغييرات زياد بارش ، اهميت در نظر گرفتن موقعيت نقاط در برآورد ها دو چندان مي گردد. در اين مطالعه سه روش كريگينگ معمولي، ميانگين متحرك وزني و TPSS براي برآورد بارندگي ماهانه با استفاده از آمار 22 ساله ايستگاه هاي باران سنجي در جنوب شرق ايران مورد بررسي قرار گرفته است. ضمن انكه به دليل وسعت منطقه و براي به دست اوردن مناطق با همگني بيشتر، منطقه به دو زير حوزه تقسيم گرديد. دراين تحقيق براي مقايسه روشها، از تكنيك Gross Validation استفاده شده است. در روشهايي كه نياز به متغير كمكي مي باشد، ضريب همبستگي بارندگي ماهانه با ارتفاع محاسبه گرديد كه اين ضريب كمتر از 0/5 بوده و تاثيري در دقت روشها نداشت. نتايج حاصل از آناليز واريوگرافي بارش ماهانه در جنوب شرق ايران حاكي از آن است كه بارندگي ماهانه داراي همبستگي مكاني بوده و با لحاظ لگاريتم داده ها، ساختار مكاني بهبود يافته است. ضمن آنكه دامنه همبستگي مكاني براي ماه مرداد در هر دو زير حوزه بيشتر از ساير ماهها بدست آمده است. نتايج ارزيابي روشها نشان ميدهد كه براي ميان يابي بارش ماهانه در منطقه جنوب شرق ايران، روش TPSS با توان 2 دقت بهتري ارائه مي كند، بعد از آن، روش كريگينگ در درجه دوم از نظر دقت قرار ميگيرد.

اسپلان ، بارندگي ماهانه ، زمين آمار ، كريگينگ ، ميانگين متحرك وزني ، ميانيابي