برجستگي نوسان بارش در كشور نسبت به روند و جهش آن  Fulltext 

[ احمد عسگري ] - عضو هيات علمي پژوهشكده هواشناسي
[ فاطمه رحيم زاده ] - عضو هيات علمي پژوهشكده هواشناسي

خلاصه مقاله:

عنصر بارش را مي توان يكي از عناصر پيچيده و غير ترموديناكي جو دانست كه داراي تغييرات زماني و مكاني قابل ملاحظه اي است. اين تغييرات زماني در مكان هاي خشك و نيمه خشك از شدت بيشتري برخوردار است. چون بخش اعظم كشور ما هم درمناطق خشك و نيمه خشك دنيا قرار دارد، تغيير در الگوهاي بارش مانند تغيير در نوع، ميزان و تاريخهاي بارش از حساسيت زيادي برخوردار بوده و افزايش ياكاهش آن و يا تغيير قابل ملاحظه در رخداد موارد حدي كه منجر به بروز سيل يا خشكسالي مي شود مسلما م يتواند تاثير بسزايي در برنامه ريزيهاي كلان كشور داشته باشد.
تغييرات دما در دنيا اثرات متفاوتي بر بارش داشته است. به عنوان مثال در اكثر مناطق قاره آسيا افزايش دما در جهت كاهش بارش عمل نموده و اين در حالي است كه در نيمكره شمالي به طور كلي افزايش دما در جهت افزايش بارش به وقوع پيوسته است.
نكات زيادي در رابطه با كيفيت داده هاي بارش و قابليت اطمينان آنها وجود دارد كه عدم توجه به آنها منجر به نتيجه گيري هاي سطحي و گاها نادرست خواهد شد. هدف اصلي در اين مقاله بررسي تغييرات و نوسانات بارش و همچنين وجود و نحوه روند و جهش در سري و گاها نادرست خواهد شد. هدف اصلي در اين مقاله بررسي تغييرات و نوسانات بارش و همچنين وجود و نحوه روند و جهش در سري هاي آن در كشور ايران مي باشد. رفتارهاي كاملا متفاوتي از سري هاي بارش ايستگاه هاي سينوپتيك كشور كه داده هاي آنها از اعتبار بالايي برخوردار هستند، مشاهده شده است.
دلايل ناهمگني سري هاي بارش ايستگاه هاي مطلوب بيشتر ناشي از وجود روند و نوسانات زياد بوده و كمتر متاثر از جهش هاي ناگهاني (بر خلاف دما) مي باشد. عليرغم تصور عمومي، كشور شاهد هر دو روند كاهشي و افزايشي در جمع بارش سالانه ايستگاه هاي سينوپتيك بوده است. به عنوان مثال مشهد و تهران داراي روند مثبت و بندر انزلي داراي روند منفي در ميزان بارش بوده اند. علاوه بر اين روندهاي فصلي بارش به صورت موازي صورت نگرفته است. در اين مقاله ترسيم هائي نيز از همگني داده هاي بارش ايستگاه هاي سينوپتيك، تغييرات كمي و كيفي روند و نسبت روند به ميانگين ارائه مي شود.

بارش ، نوسان ، همگني ، روند ، جهش