مقايسه داده هاي بارندگي و جريان رودخانه اي به منظور مطالعات خشكساليهاي منطقه اي  Fulltext 

[ صفر معروفي ] - عضو هيات علمي دانشكده كشاورزي دانشگاه بوعلي سينا

خلاصه مقاله:

معمولا آناليز خشكسالي هاي منطقه اي با استفاده از داده هاي بارندگي و يا جريانهاي رودخانه اي كه به ترتيب توسط ايستگاه هاي باران سنجي و دبي سنجي اندازه گيري ميشوند صورت مي گيرد. در صورتي كه محاسبات خشكسالي بر اساس داده هاي بارندگي انجام شود به آن خشكسالي متنورولوژيكي و در غير اين صورت خشكسالي هيدرولوژيكي مي گويند.
هر يك از انواع خشكسالي چنانچه در مقياس منطقه اي مورد بررسي قرار گيرند مي بايست مبتني بر داده هايي با دقت كافي، مناسب و حاكم بر شرايط منطقه باشند تا قابليت اعتماد بيشتري بر نتايج آنها وجود داشته باشد.
هدف از اينمطالعه مقايسه داده هاي فصلي بارندگي و جريان سطحي در تعدادي از حوضه هاي آبريز منطقه غرب كشور به منظور انتخاب مناسبترين روش مطالعه خشكسالي در مقياس منطقه اي مي باشد. در اين رابطه از داده هاي روزانه 43 ايستگاه باران سنجي و 35 ايستگاه آب سنجي كه طول دوره آماري آنها بين 15 تا 45 سال بود، استفاده گرديد و پس از اصلاح و تكميل آنها (در مواردي كه ضروري داشت)، ابتدا توزيع فصلي و سالانه هر يك از سري هاي داده هاي فصلي مربوط به دو گروه اصلي اطلاعات حوضه هاي مورد نظر محاسبه گرديد.
بررسي نتايج بدست آمده نشان مي دهد كه بطور متوسط ضريب تغييرات و خطاي استاندارد سري آماري ايستگاه هاي دبي سنجي در حدود 4 برابر ميزان ضريب تغييرات سري آماري ايستگاه هاي باران سنجي مي باشد. ميزان تغييرات فصلي بارندگي مناطق مختلف منطقه 44 درصد و حدود تغييرات آن بين 32 تا 171 درصد مي باشد. در صورتي كه ميزان متوسط تغييرات فصلي جريان آبراهه اي 163 درصد و حدود تغييرات آن بين 150 تا 207 درصد مي باشد. نتايج بدست آمده بيانگر وجود يك تاخير زماني بين توزيع فصلي بارندگي و جريان آبراهه اي در بين ايستگاه هاي مورد نظر مي باشدكه نشان دهنده نوع رژيم آبدهي منطقه مي باشد.
بطور كلي نتايج اين مطالعه نشان مي دهد كه براي مطالعات سيكل هاي كم آبي يا پر آبي در مقياس منطقه اي، اعماد بيشتري مي توان بر اطلاعات و آمار بارندگي نمود تا دبي جريانهاي آبراهه اي و رودخانه اي

حوضه آبريز ، رژيم آبدهي ، بارندگي ، دوره هاي پر آبي و كم آبي