تحليلي بر تغييرات تاريخ شروع بارش و روند آن در تهران  Fulltext 

[ اكرم هدايتي دزفولي ] - عضو هيات علمي پژوهشكده هواشناسي

خلاصه مقاله:

بارش يكي از اصلي ترين عناصر اقليمي هر منطقه به شمار مي آيد. يكي از ويژگي هاي اصلي مناطق خشك و نيمه خشك، كمي بارش همراه با نوسانات زياد مي باشد. در خيلي از كشورهاي دنيا برنامه ريزان كلان و نيز انجام بسياري از پروژه هاي اقتصادي و عمراني بر مبناي الگوهاي طولاني مدت بارش قرار دارد. براي مثال احداث سدها از طريق مكان يابي مناسب و با توجه به ميزان بارش دريافتي در خوزه را مي توان ذكر كرد. از اين رو تغيير در الگوهاي آن از جمله تغيير در ميزان، تاريخ و نوع بارش اهميت ويژه اي پيدا مي كند. افزايش يا كاهش و يا وقوع موارد حدي از قبيل خشكسالي و يا سيل در هر دو شكل آن در مديريت منابع آب، طرح هاي كشاورزي موثر خواهد بود. هدف از اين تحقيق، تحليلي بر تاريخ شروع بارش شهر تهران با 5 آستانه بارش 0/1، 1، 5، 10 و 20 ميلي متر و تعيين روند تغييرات فصلي و سالانه بارش در دوره آماري 1998-1951 مي باشد در اين بررسي، تحليل هاي بارش ناشن داد كه شروع بارش در آستانه هاي كمتر از قبيل 0/1 و 1 ميليمتر تاريخ شروع بارش روند كاهشي داشته، به عبارت ديگر به سمت اوائل پاييز گرايش داشته است. حال انكه در آستانه هاي بالاتر بارش (5، 10 و 20) ميليمتر، تاريخ شروع بارش از مقادير حدي برخوردار است كه با حذف اين مقادير، باز هم روند كاهش شروع بارش را طي دوره آماري نشان مي دهد. همچنين تاريخ شروع بارش با آستانه هاي مختلف بارش با توزيع نرمال برازش داده شد. اين برازش مبين آن است كه در يك احتمال ثابت، تاريخ شروع بارش با آستانه شروع بارش بزرگتر، افزايش خواهد يافت. بررسي روند فصلي ميزان بارش نيز نشان داد كه فصل زمستان با 49/3 ميليمتر از روند افزايشي خوبي برخوردار بوده حال آنكه فصول بهار و تابستان هر كدام به ترتيب 6و5 مميليمتر كاهش و فصل پاييز افزايش محسوسي نداشته است. در تحليل نسبت مقادير حداكثر بارش هر ماه به مجموع بارش آن ماه، بررسي ها نشان داد كه روند براي ماههاي اواخرپاييزو و زمستان كاهشي و در ساير ماههاي سال افزايشي است.

تاريخ شروع بارش ، روند ، مقادير حدي