اثرات خشكساليها در بحران منابع آب زير زميني (دشتهاي شمال همدان)  Fulltext 

[ حسينمراد محمدي ] - استاديار دانشكده جغرافيا دانشگاه تهران
[ علي اكبر شمسي پور ] - دانشجوي دكتراي گرايش اقليم شناسي دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

سفره هاي آب زير زميني دشتهاي شمال همدان در طي سالهاي گذشته (نيمه دوم دهه 1370) با افت شديد و فاجعه آميزي رو برو شده است، به طوري كه سبب خشكي يا كم آبي قنوات، چشمه ها و چاههاي منطقه شده، همزمان با اين پديده خشكساليهاي متوالي و بسيار شديد به موازات اغلب نقاط كشور در آن به وقوع پيوسته است. آب مورد مصرف غالب بخشهاي كشاورزي، اقتصادي و شرب منطقه از منابع ابهاي زير زميني است، بنابراين افت شديد سطح ايستابي سبب اختلال و ايجاد بحران در كشاروزي و شرب اغلب آباديها و كشاورزان منطقه گرديده است. از آنجا كه دشت هاي مورد مطالعه از سال 1370 منطقه ممنوعه توسعه آبهاي زير زميني بوده، ولي در نيمه دوم دهه 70 با افزايش چشمگير افت و تخليه ابهاي زير زميني بر خلاف روند اوليه باعث توجه بيشتر به نوسانات و ناهنجاريهاي عناصر اقليمي حاكم بر منطقه و اثرات آن بر منابع آب گرديد.
كاهش ريزشهاي جوي و با افزايش محسوس دما در دوره سرد سال تغيير نوع بارش از برف به باران در سالهاي اخير به تدريج عاملي در افت متناوب و بعضا با شتاب سفره هاي زير زميني در شدتهاي شمال همدان گرديده است كه به موازات برداشتهاي بي رويه جهت مصارف كشاورزي موجب تخليه آبخوان دشتها و در نتيجه وقوع خشكسالي هيدرولوژيكي در سطح منطقه گرديده است.
در اين تحقيق با استفاده از قابليتهاي تحليل تكنيك GIS و نرم افزارهاي آماري Statigraph , SPSS به معرفي و بررسي نتايج تحقيق و مطالعه مورد در اثرات خشكسالي هاي 78-77 و 79-78 بر منابع آبهاي زير زميني دشتهاي شمال همدان پرداخته مي شود.

خشكسالي هيدرولوژي ، دشتهاي شمال همدان ، آبهاي زير زميني ، افت سطح ايستابي